Με αφορμή την εγκατάσταση ανεμογεννητριών ( Α/Γ) στο όρος Βέρμιο και τις αντιδράσεις συλλογικοτήτων και πολιτών της περιοχής, η τοπική οργάνωση Κοζάνης του ΕΠΑΜ (Ενιαίο Παλλαϊκό Μέτωπο) έχοντας ως γνώμονα το συμφέρων των εργαζομένων, συνταξιούχων, αγροτών, επαγγελματιών, μικρομεσαίων επιχειρήσεων στηρίζουμε τον αγώνα των πολιτών και καταθέτουμε την άποψη μας όσον αφορά την καταστροφική αλλαγή μίγματος καυσίμου για την παραγωγή και ηλεκτροδότησης της χώρας.

Βασικός μοχλός ανάπτυξης στην περιοχή μας αλλά και της χώρας είναι η ΔΕΗ που δραστηριοποιείτε με την εξόρυξη και καύση του λιγνίτη για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο λιγνίτης είναι το εθνικό μας καύσιμο. Είναι εγχώριο φθηνό καύσιμο για την παραγωγή ενέργειας και όχι εισαγόμενο όπως το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο που είναι ακριβά και χρειάζεται συνάλλαγμα για να τα αποκτήσουμε. Το ότι εξορύσσεται από την Ελληνική γη μεγιστοποιεί την ασφάλεια του εφοδιασμού της χώρας σε ενέργεια και περιορίζει τις επιπτώσεις από το διεθνές πολιτικό σκηνικό και της εξελίξεις σε αυτό. Γι αυτό και είναι το πλέον κατάλληλο καύσιμο για την παροχή αδιάλειπτης και αξιόπιστης ηλεκτρικής ενέργειας στην χαμηλότερη τιμή. Τόσο στις επιχειρήσεις και τους αγρότες για την παραγωγή ανταγωνιστικών προϊόντων. Όσο και στους Έλληνες καταναλωτές που πριν την απελευθέρωση της αγοράς και την ιδιωτικοποίηση στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και αλλαγή μίγματος καυσίμου, προσέφερε την πιο φθηνή ΚVh στην Ευρώπη.

Το καύσιμο αυτό με την ενοποίηση και την κρατικοποίηση των 400 περίπου ιδιωτικών εταιρειών και την ίδρυση της ΔΕΗ την δεκαετία του 50 κατάφερε μέσα σε λίγα χρόνια τον εξηλεκτρισμό της χώρας και στήριξε την ταχύτατη παραγωγική της ανασυγκρότηση μετά από τις καταστροφές του πολέμου της κατοχής και του Εμφυλίου.

Για να αντιληφθούμε την σπουδαιότητα του δικού μας « μαύρου χρυσού» θα κάνουμε μια αναφορά στην αποτελεσματικότητα ηλεκτροδότησης από Α/Γ και φωτοβολταϊκά (Φ/Β).

Σε έκθεση του ιδρύματος Reason των ΗΠΑ εξηγεί ότι ο άνεμος φυσάει με ταχύτητες που έχουν μεγάλο εύρος μεταβολής, με αποτέλεσμα και η παραγωγή αιολικής ενέργειας να μεταβάλλεται ευρύτατα σε διάφορους χρόνους και τόπους. Για την αντιμετώπιση αυτής της μεταβλητότητας οι ηλεκτροπαραγωγές εταιρείες είναι υποχρεωμένες να έχουν συνεχώς σύστημα backup, το οποίο να είναι συγχρονισμένο στο δίκτυο και έτοιμο να παρέμβει μόλις η ζήτηση στο δίκτυο δείχνει ότι πρόκειται να υπερβεί την παραγωγή από αιολική ενέργεια. Η ανάγκη για αυτό το εφεδρικό σύστημα αυξάνει σημαντικά το κόστος της αιολικής παραγωγής. Δεδομένου ότι το εφεδρικό σύστημα είναι με τα γνωστής αξιοπιστίας ορυκτά καύσιμα, δεν υπάρχει τελικά σημαντική μείωση της εκπομπής CO2. Το ποσοστό μείωσης CO2 εξαρτάται απ΄τα ειδικά χαρακτηριστικά του κάθε δικτύου και το ρίσκο που αναλαμβάνει κάθε διαχειριστής δικτύου(ΑΔΜΗΕ στην Ελλάδα) ως προς τη μεταβλητότητα της αιολικής παραγωγής.

Σε ένα σύστημα με μεγάλη διείσδυση αιολικών, οι παλιού τύπου ανθρακικές μονάδες δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τέτοιους ρυθμούς μεταβολής της ζήτησης και αδυνατούν πλήρως να ανταποκριθούν στην παροχή της απαιτούμενης ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι η ανεμογεννήτριες μπορούν να συνυπάρχουν με αεροστρόβιλους ανοιχτού τύπου φυσικού αερίου και λιγότερο με τις λιγνιτικές της ΔΕΗ.

Εδώ αξίζει να αναφέρουμε την μελέτη επάρκειας ισχύος του ΑΔΜΗΕ (Οκτώβριος του 2013) για την χρονική περίοδο 2013-2020

Στην σελ. 40 αναφέρει: παρά τη μεγάλη αναμενόμενη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) μέχρι το 2020 λόγω του στοχαστικού χαρακτήρα της παραγωγής τους η συμβολή των μονάδων ΑΠΕ στην επάρκεια του συστήματος δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Η ωριαία παραγωγή των αιολικών λαμβάνεται υπόψη ίση με το 10% της εγκατεστημένης ισχύος τους.

Στην σελ. 50 αναφέρει: ήδη από τα στοιχεία του 2013 φαίνεται ότι η μεγάλη διείσδυση των Φ/Β επηρεάζει σημαντικά τη διαμόρφωση της ημερήσιας καμπύλης επιφέροντας μείωση των ενδιάμεσων φορτίων. Η μείωση αυτή σε συνδυασμό με το στοχαστικό χαρακτήρα της αιολικής παραγωγής δημιουργούν απαιτήσεις για ευέλικτες μονάδες άμεσης ανταπόκρισης (υδροηλεκτρικές, αντλητικές, αεροστροβιλικές κλπ.)

Αυτό πρακτικά σημαίνει πως αν θέλαμε να έχουμε ρεύμα μόνο από ΑΠΕ απλώς δεν θα είχαμε ρεύμα! 

Χρειαζόμαστε πάντα και εφεδρικά εργοστάσια ικανά να καλύψουν το σύνολο της ζήτησης ανεξάρτητα από το πόσες μονάδες ΑΠΕ θα έχουμε εγκαταστήσει. Δηλαδή πρέπει να ξοδευτούμε δύο φορές. Αυτά τα εφεδρικά εργοστάσια πρέπει να καίνε η φυσικό αέριο η πετρέλαιο που είναι και τα δύο πλήρως εισαγόμενα και πανάκριβα. Ακόμα χειρότερα τα εργοστάσια αυτά υπόκεινται σε μεγαλύτερη καταπόνηση με ότι αυτό συνεπάγεται σε κόστος όταν αναγκάζονται να παρακολουθούν τα καπρίτσια του καιρού ή επί το ευγενικότερο το στοχαστικό χαρακτήρα της αιολικής παραγωγής.

Τα αιολικά δεν ηλεκτροδοτούν αλλά εγχέουν τυχαίο μεταβλητό ρεύμα. Δεν αντικαθιστούν λιγνιτικές μονάδες. Αλλά τις υπονομεύουν σε όφελος του εισαγόμενου και ακριβού φυσικού αερίου(Φ.Α) Αν μάλιστα κάποιος συνέδεε τις αυξήσεις στην τιμή του ρεύματος με την εγκατεστημένη ισχύ σε ΑΠΕ θα κατέληγε στο καθόλου κολακευτικό για τις ΑΠΕ συμπέρασμα πως όσο περισσότερα τα αιολικά τόσο υψηλότερο και το τιμολόγιο του ρεύματος. Αν έχουμε βάλει ήδη περισσότερα αιολικά απ΄όσο αντέχει το ηλεκτρικό μας σύστημα δεν το γνωρίζουμε, έχουμε όμως περισσότερες ΑΠΕ από όσες αντέχει το πορτοφόλι μας και η εθνική μας οικονομία!

Πολύ τυχαίο και μεταβλητό ρεύμα επιβάλει:
-Αντιοικονομικό, ρυπογόνο και σπάταλη λειτουργία συμβατικών μονάδων.
-Μηδενική μείωση εκπομπών, δηλαδή μηδενική εξοικονόμηση καυσίμων.

Το επιχειρηματικό και διακρατικό ενδιαφέρον για τις ΑΠΕ αφορά πολύ λιγότερο στην προστασία του περιβάλλοντος και πολύ περισσότερο στην εξυπηρέτηση και κρατική προστασία συγκεκριμένων επιχειρηματικών συμφερόντων! Είναι μια από τις σύγχρονες διακρατικές μπίζνες αναδιανομής πλούτου, μεταφοράς χρημάτων απ΄ τους πολλούς προς τους λίγους. 

Κάθε χρόνο πληρώνουμε μέσα απ΄ τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού (ΕΤΜΕΑΡ) κοντά στο ένα δισεκατομμύριο ευρώ στους δήθεν επενδυτές των ΑΠΕ. Πολύ καλή και νόμιμη μπίζνα που αφορά άναρχη και πανάκριβη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από το κράτος δηλαδή όλων ημών για όφελος όσων εισπράττουν από προστατευμένες επενδύσεις στον κοπανιστό αέρα και στο φως το ηλιακό.

Κι όπως όλες οι μπίζνες έχει σαν τέλος την πτώση των κερδών από κάποιο μη ανεκτό κάθε φορά διαφορετικό όριό!

Ποιοι είναι αυτοί που δεν θέλουν τον εγχώριο λιγνίτη; Είναι όλοι όσοι κερδίζουν από την εμπορία φυσικού αερίου και θέλουν τα αναξιόπιστα αιολικά, για να σιγουρευτούν πως θα ηλεκτροδοτούμαστε με φυσικό αέριο.

Η Γερμανία ο πρωταθλητής των ΑΠΕ στην Ευρώπη, προσπαθεί να ανακόψει νέες ΑΠΕ στο δίκτυο της, κόβοντας τις γενναιόδωρες επιδοτήσεις σε αιολικά και φωτοβολταϊκά και βάζοντας πλαφόν σε πρόσθετες εγκαταστάσεις ΑΠΕ. Επίσης εγκαταλείπει χρονοδιαγράμματα διακοπής λειτουργίας μονάδων άνθρακα και αντιθέτως επιδοτεί με δισεκατομμύρια για να κρατήσει τις μονάδες άνθρακα σε λειτουργία για να ηλεκτροδοτούν όταν δεν φυσάει η δεν έχει ήλιο.(Η Γερμανία χρησιμοποιεί λιθάνθρακα και όχι φυσικό αέριο, για μεταβλητή ηλεκτροπαραγωγή, εφεδρεία, για κυρίως τα φωτοβολταϊκά της. Το περισσότερο, μέχρι 80% ετησίως αιολικό ρεύμα το απορρίπτει σε υδροηλεκτρικά της γειτονικής Αυστρίας, Ελβετίας και Γαλλίας.

Έρευνα της Wood Mackenzie (παγκόσμια ομάδα έρευνας και συμβουλευτικής στον τομέα της ενέργειας, των χημικών, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, των μετάλλων και των ορυχείων) που ανακοινώθηκε στο ενεργειακό συνέδριο στο Νταεγού της Νότιας Κορέας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τη δεκαετία που διανύουμε ο λιγνίτης θα ξαναγίνει η κορυφαία πηγή ενέργειας του πλανήτη θα επικρατήσει όχι τόσο λόγω της αυξανόμενης χρήσης του στην Κίνα και στις άλλες αναπτυσσόμενες χώρες, όσο λόγω της διάδοσης του στις ανεπτυγμένες(…) Η παραγωγή γαιανθράκων θα αυξηθεί κατά 20% έως το 2020, εκτιμούν οι ειδικοί της Wood Mackenzie και διαβεβαιώνουν ότι έχουμε ακόμα 130 χρόνια μπροστά μας για να εκμεταλλευθούμε τα αποθέματα λιγνίτη.

Σε όλο τον κόσμο και στην Ευρώπη η τάση είναι να κατασκευάζουν παντού νέες σύγχρονες λιγνιτικές μονάδες, με όσο πιο μεγάλο βαθμό απόδοσης μπορούν, σε όσο πιο μεγάλο μέγεθος λέβητα μπορούν, για να εξασφαλίσουν οικονομίες κλίμακας και να μειώσουν και τις εκπομπές CO2. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζουν φθηνή, αδιάλειπτη και αξιόπιστη παροχή ενέργειας στους πολίτες τους, φθηνή ενέργεια στη βιομηχανία, ανταγωνιστικότητα στην οικονομία τους και δουλεία στους νέους τους.

Αξιολογώντας τις θέσεις των εκλεγμένων τοπικών αρχών και πολιτικών δυνάμεων που ζητούν την μειωμένη λειτουργία της λιγνιτικής εξόρυξης τους κατηγορούμε ότι δεν εξυπηρετούν τα εθνικά συμφέροντα αλλά των αγορών. Επίσης η συγκατάθεση των πολιτικών δυνάμεων στην πώληση της ΔΕΗ άμεσα τους δίνει την δυνατότητα εκμετάλλευσης του δικού μας λιγνίτη και την χρησιμοποίηση των εδαφών και των λιγνιτικών πεδίων για την εφαρμογή μνημονιακών υποχρεώσεων όπως τα ΧΥΤΕΑ (Χώρος Υγειονομικής Ταφής Ειδικών Αποβλήτων). Ειδικά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα επικίνδυνα ραδιενεργά ή χημικά απόβλητα.

Τα αιολικά είναι η μόνη μορφή παραγωγής ηλεκτρισμού που συσπειρώνει, παντού στον πλανήτη πλατιές μάζες πολιτών εναντίον της. Επειδή δεν πρόκειται για μια μορφή Ανανεώσιμης Πηγής Ενέργειας, πρόκειται για μία μορφή αναδιανομής πλούτου, μεταφοράς χρημάτων απ’ τους πολλούς προς τους λίγους.

Χαράλαμπος Παρχαρίδης μέλος της τοπικής οργάνωσης ΕΠΑΜ Κοζάνης.