Τούρκοι απόγονοι ανταλλάξιμων Σιδεριωτών επισκέφθηκαν τον Σιδερά Κοζάνης (Γράφειο Δρ Τσακαλίδης Γεώργιος)

27 Μαΐου 2024
15:16

Την Πέμπτη 23 Μαΐου επισκέφθηκαν τον Σιδερά Κοζάνης  με ένα μεγάλο τουριστικό λεωφορείο περί τους τριανταπέντε Τούρκοι. Παρέμειναν στο χωριό τρεις ώρες και ξεναγήθηκαν στον ναό του Αγίου Γεωργίου και στο κτίριο του πρώην δημοτικού σχολείου (νυν πολιτιστικό κέντρο και έδρα του Συλλόγου «Πρόσφυγες» Σιδερά). Οι λιγοστοί κάτοικοι

Την επίσκεψη διοργάνωσε το Ίδρυμα Ανταλλαγέντων της Λωζάννης, όπως αναγράφεται στη δίγλωσση  επιγραφή του πούλμαν.

του Σιδερά συγκεντρώθηκαν κοντά στο πούλμαν, έπιασαν συζήτηση μαζί τους και προσφέρθηκαν να τους κεράσουν καφέ στα σπίτια τους. Οι Τούρκοι επισκέπτες ανέφεραν ότι οι παππούδες δύο ή τριών ταξιδιωτών κατοικούσαν πριν την Ανταλλαγή στον Σιδερά Ντεμιρτζιλέρ), λίγο περισσότερων στον ήδη εγκαταλειμμένο οικισμό του Κτενά (Ταραξιλάρ), άλλων στην Πτολεμαΐδα, άλλων στο Αμύνταιο και άλλων σε χωριά της Έδεσσας. Οργάνωσαν εκδρομή με λεωφορείο από την Κωνσταντινούπολη και ήρθαν να επισκεφθούν τα χωριά των προγόνων τους. Ενδιαφέ-

Δύο ζευγάρια Τούρκων με τον πρόεδρο του χωριού, Προδρομίδη Θεόδωρο (στο κέντρο), μπροστά από το υπό αναπαλαίωση Σχολείο. Αριστερά του προέδρου ο δισέγγονος του τότε Χότζα του Τζαμιού του Σιδερά. Φωτογραφία Θεόδωρος Προδρομίδης.

ρονταν να βρουν κτίσματα από την εποχή πριν την Ανταλλαγή, το τζαμί που άφησαν οι πρόγονοί τους ή το σχολείο. Ένας μάλιστα είπε ότι ο προ-παππούς του υπήρξε ο Χότζας του Τζαμιού (δες φωτογραφία πιο πάνω). Επειδή το τζαμί, το οποίο εξυπηρέτησε τις θρησκευτικές ανάγκες των κατοίκων του Σιδερά μέχρι τη δεκαετία του 1960[1], δεν υπήρχε πλέον, επισκέφθηκαν τον ναό του Αγίου Γεωργίου, που χτίστηκε στον τόπο του τζαμιού. Μπήκαν όλοι τους στον ναό και φωτογράφησαν τις εικόνες που είχαν φέρει οι πρόσφυγες Έλληνες μαζί τους από τον Πόντο. Ο ιερέας του χωριού, π. Δημοσθένης Τζαλαζίδης τους ξενάγησε στον ναό και τους επέτρεψε να τραβήξουν μερικές φωτογραφίες. Κάποιοι θέλησαν να μπουν και στο ιερό, αλλά αυτό δεν τους το επέτρεψε ο ιερέας. Στη συνέχεια επισκέφθηκαν το δημοτικό σχολείο και ξεναγήθηκαν στο μικρό μουσείο που δημιούργησε ο πολιτιστικός σύλλογος του χωριού. Έφυγαν ενθουσιασμένοι από τη φιλοτιμία και φιλοξενία που τους πρόσφεραν οι κάτοικοι του Σιδερά, μερικοί από τους οποίους (Ζηνοβία Τοπαλίδου, Παρέσσα Παπαδοπούλου)  τους έβαλαν στα σπίτια τους και τους πρόσφεραν καφέ. Άλλοι έσκαψαν συγκινημένοι και πήραν χώμα από τον Σιδερά μαζί τους και είπαν ότι θα το ρίξουν στους τάφος των δικών τους, που εγκατέλειψαν το 1923 το χωριό.

     Πρέπει να αναφέρουμε ότι αυτή η επίσκεψη Τούρκων απογόνων ανταλλάξιμων Σιδεριωτών ήταν η τρίτη και πολυανθρωπότερη. Η πρώτη ήταν το 2013 με τον Aziz Aksu[2], έναν ηλεκτροτεχνίτη αυτοκινήτων από την Κωνσταντινούπολη, ο οποίος συναντήθηκε με τον Συμεών Παπαϊωάννου, γνώστη της τουρκικής γλώσσας, και τον κάλεσε να τον επισκεφθεί στην Πόλη. Πέρυσι ήρθαν Τούρκοι γνωστοί από το Βέλγιο με τους Σοφιδαίους, οι παππούδες των οποίων κατοικούσαν στον Σιδερά πριν την Ανταλλαγή.

     Θεωρούμε χρήσιμες τις επισκέψεις αυτές για τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων. Παρά την πικρή εμπειρία των προγόνων μας με την βάναυση συμπεριφορά των τουρκικών αρχών απέναντί τους, δεν λησμονούμε τις περιπτώσεις φιλότιμων Τούρκων πολιτών, που βοήθησαν και περιέθαλψαν εμπερίστατους Ποντίους και Μικρασιάτες Έλληνες. Τέτοιες εκατέρωθεν επισκέψεις δημιουργούν και καλλιεργούν φιλικό κλίμα στις σχέσεις των λαών και διευκολύνουν τις διακρατικές σχέσεις. Όπως μου είπε ο κ. Θανάσης Τσίμπης, ένας ευγενέστατος κύριος, που προσφέρει αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες του στους προσφυγικούς συλλόγους της Τουρκίας, τα μέλη των οποίων επιθυμούν να επισκεφθούν τους τόπους της Ελλάδος που έζησαν οι πρόγονοί τους: «ήταν ένα προσκύνημα γι αυτούς, όπως είναι προσκύνημα για τους δικούς μας η επίσκεψη των χωριών των προγόνων τους στον Πόντο, την Καππαδοκία και τη Μ. Ασία».

           Το ίδιο γκρουπ  επισκέφθηκε και τη Θεσσαλονίκη

Φωτογραφία: Θανάσης Τσίμπης

         

[1] Σύγκρ. Δρ Τσακαλίδης Γεώργιος, Αυθεντικές ιστορίες προσφύγων του Σιδερά, 27-40.

[2] Σύγκρ. ό. π. 51

 

Ένα σχόλιο

Αφήστε μία απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*

Προσοχή!!! Για να δημοσιεύονται, από 'δω και στο εξής, τα σχόλιά σας, θα πρέπει να επιλέγετε, την παρακάτω επιλογή  "Διάβασα και αποδέχομαι τους Πολιτική απορρήτου  " που σημαίνει ότι διαβάσατε κι αποδέχεστε την πολιτική απορρήτου του kozan.gr. Αν, κάποια φορά, ξεχάσετε να το κάνετε θα λάβετε μια ειδοποίηση ότι δεν το πατήσατε (αρα δεν αποδεχτήκατε την πολιτική απορρήτου). Σε αυτή την περίπτωση, για να μη χαθεί το σχόλιο σας, πατήστε να γυρίσετε πίσω  και ξαναπατήστε "δημοσίευση", τσεκάροντας, προηγουμένως, την προαναφερόμενη επιλογή. Η συμπλήρωση των πεδίων όνομα, Ηλ. διεύθυνση και ιστότοπος, της παραπάνω φόρμας, δεν είναι υποχρεωτική.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.