Π. Κουκουλόπουλος: «Η συμβουλοκρατία υποκαθιστά τη Δημόσια Διοίκηση, σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού και του δημοσίου συμφέροντος»

Κοινοβουλευτική Ερώτηση προς τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Εσωτερικών, Υποδομών & Μεταφορών, Ανάπτυξης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με θέμα την ουσιαστική υποκατάσταση της Δημόσιας Διοίκησης από συμβουλευτικές εταιρείες, κατέθεσε ο Βουλευτής Κοζάνης Πάρις Κουκουλόπουλος μαζί με σύσσωμη την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, κατόπιν πρωτοβουλίας του πρώην Πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου.

Ο Δ’ Αντιπρόεδρος της Βουλής και Υπεύθυνος ΚΤΕ Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ,  μαζί με τους συναδέλφους του, φέρνουν στη Βουλή την έρευνα “Consultocracy” (των “Vouliwatch” και “Solomon” με την υποστήριξη του ιδρύματος Χάινριχ Μπελ), η οποία αποκαλύπτει την εκρηκτική αύξηση κατά τη διακυβέρνηση της ΝΔ των δημοσίων δαπανών προς ιδιώτες για την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών προς το Δημόσιο.

Σύμφωνα με τα πορίσματα της εν λόγω έρευνας, η συνολική αξία των συμβάσεων για συμβουλευτικές υπηρεσίες από ιδιώτες προς το Δημόσιο ανέρχεται συνολικά σε 1.5 δις, από τα οποία το 1.2 δις  έχει δοθεί μόνο για τα έτη 2024 και 2025, με το ποσοστό των συμβάσεων με απευθείας ανάθεση να ανέρχεται στο 43,5% για το 2024 και το 40% για το 2025.

Με την Ερώτηση, λοιπόν, ζητούνται από την Κυβέρνηση επίσημες απαντήσεις για τον συγκεντρωτικό αριθμό των συμβάσεων για συμβουλευτικές υπηρεσίες προς το Δημόσιο που έχουν συναφθεί με ιδιώτες, τη συνολική αξία τους, τη σκοπιμότητα και τα κριτήρια ανάθεσής τους, στηλιτεύοντας όχι μόνο τη σταδιακή ιδιωτικοποίηση “πυρηνικών” λειτουργιών του Κράτους, αλλά και τη συνειδητή και συστηματική απαξίωση των υπηρετούντων υπαλλήλων στη Δημόσια Διοίκηση.

Ακολουθούν ορισμένα αποσπάσματα της εκτενούς Ερώτησης:

Τον Φεβρουάριο του 2026 ο ανεξάρτητος, μη κερδοσκοπικός οργανισμός δημοκρατικής λογοδοσίας “Vouliwatch”, σε συνεργασία με τη μη κερδοσκοπική ερευνητική δημοσιογραφική ομάδα “Solomon” και την υποστήριξη του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ, δημοσίευσαν την έρευνα «Consultocracy: Χαρτογράφηση των συμβουλευτικών υπηρεσιών στο Ελληνικό Δημόσιο», για την χρονική περίοδο 2017-2025, τα ευρήματα της οποίας είναι αποκαλυπτικά όχι μόνο για την αντίληψη της Κυβέρνησης της ΝΔ για την διαχείριση της εξουσίας κατά τρόπο απαξιωτικό προς τη Δημόσια Διοίκηση και τους λειτουργούς της, αλλά και για τον τρόπο διαχείρισης του δημοσίου χρήματος με τρόπο αδιαφανή και συγκεντρωτικό.

Σύμφωνα με τα πορίσματα της έρευνας αυτής, όχι μόνο αναδεικνύεται ότι η χρήση συμβουλευτικών υπηρεσιών στον δημόσιο τομέα συνιστά πλέον έναν διογκούμενο μηχανισμό που καλύπτει κρίσιμες λειτουργίες του, αλλά και η ολοένα αυξανόμενη εμπλοκή ιδιωτικών εταιρειών στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία, έναν τομέα που βρίσκεται στον πυρήνα της δημόσιας εξουσίας.

Ειδικότερα, από τη μελέτη 104 δομών της Δημόσιας Διοίκησης και την ανάλυση των δεδομένων του Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ), προκύπτει ότι η συνολική αξία των συμβάσεων με αντικείμενο τις συμβουλευτικές εταιρίες ανέρχεται στο 1.5 δις, ο αριθμός των συνολικών συμβάσεων στις 3.079, ο αριθμός των αναδόχων υπηρεσιών στις 1266 και το ποσοστό των απευθείας αναθέσεων επί του συνολικού αριθμού των συναφθεισών συμβάσεων στο 62,4%.

Παράλληλα, πάντοτε σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, από το 2019 και ιδίως κατά την περίοδο της πανδημικής κρίσης, παρατηρείται εκθετική αύξηση κατ’ έτος, τόσο της συνολικής δαπάνης για συμβουλευτικές υπηρεσίες, όσο και του συνολικού αριθμού συμβάσεων/απευθείας αναθέσεων που συνάπτονται από τις υπηρεσίες του Δημοσίου.

Ειδικά τη διετία 2023-2025, παρατηρείται όχι μόνο εκτόξευση της συνολικής δαπάνης, η οποία αθροιστικά φτάνει το 1.2 δις, αλλά και του απόλυτου αριθμού σύναψης συμβάσεων παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, οι οποίες φτάνουν στα υψηλότερα επίπεδα της υπό μελέτης περιόδου. Και ειδικά ως προς τις απευθείας αναθέσεις, το ποσοστό των απευθείας αναθέσεων επί του συνολικού αριθμού των συνολικών συμβάσεων είναι 39% για το 2023, 43.5% για το 2024 και σχεδόν 40% για το 2025, μολονότι οι έκτακτες, επείγουσες και απρόβλεπτες περιστάσεις της πανδημικής κρίσης έχουν εκλείψει. Τέλος, η έρευνα περιλαμβάνει και τις δέκα εταιρείες με τη μεγαλύτερη αξία συμβάσεων παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών.

Από τα στοιχεία για τις εταιρείες της πρώτης δεκάδας προκύπτει ότι αποτελούν λιγότερο από το 1% του συνόλου των εταιρειών που έχουν συνάψει συμβάσεις συμβουλευτικών υπηρεσιών με φορείς της Γενικής Κυβέρνησης (περισσότερες από 1.200 εταιρείες συνολικά). Από το εύρημα αυτό προκύπτει ξεκάθαρα υψηλός βαθμός συγκεντρωτισμού, αλλά ταυτόχρονα ανακύπτουν εύλογες αμφιβολίες όχι μόνο για την προνομιακή πρόσβαση συγκεκριμένων εταιρειών με φορείς του Ελληνικού Δημοσίου, είτε σε επίπεδο Υπουργείων, είτε σε επίπεδο δημοσίων οργανισμών, αλλά και δημιουργίας συνθηκών αποκλεισμού και ανισότητας για πολυάριθμους δυνητικούς παρόχους.

Επειδή το Κεντρικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων, από το οποίο έχουν αντληθεί όλα τα δεδομένα της έρευνας, ιδρύθηκε με το ν. 4013/2011 της Κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ, ως υποχρεωτικό σύστημα καταχώρησης δημοσίων συμβάσεων, με στόχο τη διαφάνεια και τον έλεγχο των δημοσίων δαπανών.

Επειδή στη “ΔΙΑΥΓΕΙΑ” δεν αναρτώνται οι υπεργολάβοι που επιλέγονται από τους αναδόχους κατά την εκτέλεση των δημοσίων συμβάσεων υπηρεσιών, προμηθειών, έργων και μελετών, καθώς και οι τελικές αμοιβές αυτών.

Επειδή η απώλεια εσωτερικής τεχνογνωσίας, η περιορισμένη δημοσιοποίηση παραδοτέων και η συχνά ασαφής κατανομή ευθυνών, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου ο δημόσιος έλεγχος δυσχεραίνεται, ενώ ο κίνδυνος συστημικής εξάρτησης ενισχύεται.

Επειδή η εμβάθυνση του κοινωνικού ελέγχου των δημοσίων δαπανών και η εμπέδωση των εγγυήσεων διαφάνειας και λογοδοσίας του Κράτους αποτελούν μείζον προαπαιτούμενο εμβάθυνσης της Δημοκρατίας και της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους δημοκρατικούς θεσμούς.

Δεδομένων των ανωτέρω, ερωτάται ο κ. Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και οι κ.κ. Υπουργοί:

1) Υπάρχει σε επίπεδο Κεντρικής Κυβέρνησης μηχανισμός παρακολούθησης των συμβάσεων παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών που συνάπτει το Ελληνικό Δημόσιο με τους ιδιώτες; Ποιος είναι ο συγκεντρωτικός αριθμός των συμβάσεων που έχουν συναφθεί από το 2019 μέχρι σήμερα, η συνολική αξία αυτών, καθώς και το ακριβές καταβληθέν ποσό στους αναδόχους;

2) Σκοπεύετε να μεριμνήσετε για τη δημοσιοποίηση των παραδοτέων των συμβάσεων παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών (τηρουμένων των διατάξεων περί προστασίας πνευματικής ιδιοκτησίας);

3) Προτίθεστε να εισάγετε υποχρεωτική ρήτρα στις συμβάσεις παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, περί εκπαίδευσης των δημοσίων υπαλλήλων στο αντικείμενο της εκάστοτε σύμβασης;

4) Θα θεσπίσετε την υποχρεωτική ανάρτηση στη Διαύγεια και το ΚΗΜΔΗΣ των υπεργολαβιών, δεδομένου ότι και αυτές αφορούν τη διαδρομή δημοσίου χρήματος και πρέπει να εμφορούνται από τις αρχές της διαφάνειας και λογοδοσίας;

5) Υπάρχει συνολική μελέτη που να αποδεικνύει το επωφελές της προσφυγής σε συμβουλευτικές εταιρίες, έναντι της επίλυσης του εκάστοτε θέματος στο εσωτερικό της Δημόσιας Διοίκησης;

6) Έχει ολοκληρωθεί η κατανομή και τοποθέτηση των 120 ΠΕ Επιτελικών Στελεχών Δημόσιας Διοίκησης, ειδικότητας ΠΕ Νομοτεχνών στις οικείες υπηρεσίες συντονισμού των φορέων της Κεντρικής Κυβέρνησης, όπως αναγράφονται στις εκδοθείσες Αποφάσεις του Υπουργού Εσωτερικών;

7) Ποια είναι η πορεία σύστασης του Μητρώου Επαγγελματιών Δημοσίων Συμβάσεων, καθώς και υλοποίησης της διαδικασίας πιστοποίησής τους, κατά τις προβλέψεις του αρ.17 του ν.5111/2024, όπως εξειδικεύονται από την αριθμ. 72065/19.9.2024 ΚΥΑ; Ποιος είναι ο ακριβής αριθμός δημοσίων υπαλλήλων που έχει επιμορφωθεί από το 2024 μέχρι σήμερα;