Με την άνοδο της θερμοκρασίας και τις περισσότερες ώρες στον ήλιο, τα γυαλιά ηλίου γίνονται απαραίτητο αξεσουάρ της καθημερινότητας. Όμως πολλοί επιλέγουν ένα πολύ φθηνό ζευγάρι μόνο για την εμφάνιση ή την τιμή, χωρίς να γνωρίζουν αν προσφέρει πραγματική προστασία στα μάτια.
Τελικά, μπορούν τα φθηνά γυαλιά ηλίου να βλάψουν την όρασή μας;
Το πρόβλημα δεν είναι η τιμή – αλλά η προστασία
Δεν σημαίνει ότι κάθε οικονομικό ζευγάρι είναι κακό. Το σημαντικό είναι αν οι φακοί διαθέτουν πιστοποιημένη προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία (UV).
Ο ήλιος εκπέμπει ακτίνες UVA και UVB, οι οποίες με τη μακροχρόνια έκθεση επηρεάζουν την υγεία των ματιών. Η μακροχρόνια έκθεση στην UV ακτινοβολία έχει συσχετιστεί με προβλήματα όπως:
- φωτοκερατίτιδα, δηλαδή ένα “έγκαυμα” στην επιφάνεια του ματιού μετά από έντονη έκθεση στον ήλιο
- αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καταρράκτη
- πτερύγιο και άλλους ερεθισμούς στην επιφάνεια του ματιού
- πρόωρη φθορά των οφθαλμικών ιστών
Γιατί τα πολύ φθηνά γυαλιά μπορεί να είναι πιο επικίνδυνα από το καθόλου
Πολλοί πιστεύουν ότι οποιοδήποτε σκούρος φακός προστατεύει τα μάτια. Αυτό όμως δεν ισχύει.
Όταν φοράμε σκούρους φακούς, η κόρη του ματιού διαστέλλεται επειδή μειώνεται το φως. Αν όμως οι φακοί δεν μπλοκάρουν την υπεριώδη ακτινοβολία, τότε περισσότερη UV ακτινοβολία μπορεί να φτάσει στο εσωτερικό του ματιού.
Με απλά λόγια, το μάτι “ξεγελιέται” ότι προστατεύεται, ενώ στην πραγματικότητα εκτίθεται περισσότερο.
Προσοχή στα γυαλιά ηλίου που πωλούνται εκτός οπτικών καταστημάτων
Τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν γυαλιά ηλίου σε τουριστικά καταστήματα, καταστήματα ένδυσης ή διαδικτυακές πλατφόρμες, όπου συχνά πωλούνται ως αξεσουάρ μόδας και όχι ως προϊόντα οπτικής προστασίας.
Σ’ αυτές τις περιπτώσεις δεν υπάρχει σαφής έλεγχος για:
- την πραγματική UV προστασία
- την ποιότητα των φακών
- την καταλληλότητα των υλικών
- τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφαλείας
Για αυτό είναι σημαντικό οι καταναλωτές να γνωρίζουν ότι ένα ζευγάρι γυαλιών ηλίου δεν είναι απλώς “ένας σκούρος φακός”, αλλά ένα μέσο προστασίας των ματιών που πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προδιαγραφές.
Δεν είναι μόνο οι φακοί — σημασία έχει και η ποιότητα του σκελετού
Πέρα από τους φακούς, σημαντικό ρόλο παίζει και η ποιότητα του ίδιου του σκελετού, ειδικά όταν πρόκειται για πολύ φθηνά προϊόντα αγνώστου προέλευσης.
Οι σκελετοί έρχονται σε καθημερινή και πολύωρη επαφή με το δέρμα, τη μύτη και τα αυτιά. Σε προϊόντα χαμηλής ποιότητας συχνά χρησιμοποιούνται φθηνά πλαστικά ή υλικά χωρίς σαφή πιστοποίηση και έλεγχο καταλληλότητας.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει:
- ερεθισμούς
- κοκκινίλες
- φαγούρα
- αλλεργικές αντιδράσεις
- δυσφορία μετά από πολύωρη χρήση
Επιπλέον, οι σκελετοί χαμηλής ποιότητας αλλοιώνονται εύκολα από τη ζέστη και τον ήλιο, με αποτέλεσμα να στραβώνουν ή να μην εφαρμόζουν σωστά στο πρόσωπο.
Τα παιδιά χρειάζονται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή
Τα παιδικά μάτια είναι πιο ευαίσθητα στην υπεριώδη ακτινοβολία, καθώς οι φυσικοί μηχανισμοί προστασίας του ματιού δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως όπως στους ενήλικες.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται συχνά παιδιά να φορούν γυαλιά ηλίου αγορασμένα από το διαδίκτυο, καταστήματα παιχνιδιών ή σημεία πώλησης που διαθέτουν τα προϊόντα ως αξεσουάρ μόδας παρά ως μέσα προστασίας των ματιών.
Πολλά από αυτά μπορεί να έχουν εντυπωσιακά σχέδια ή αγαπημένους παιδικούς ήρωες, χωρίς όμως να υπάρχει σαφής πιστοποίηση για:
- την UV προστασία
- την ποιότητα των φακών
- την ασφάλεια των υλικών
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η ποιότητα των πλαστικών που ακουμπούν καθημερινά στο παιδικό δέρμα.
Οι γονείς καλό είναι να προσέχουν:
- πιστοποιημένη UV προστασία
- ανθεκτικά και ασφαλή υλικά
- σωστή εφαρμογή στο παιδικό πρόσωπο
- φακούς καλής ποιότητας χωρίς παραμορφώσεις
- αγορά από αξιόπιστα σημεία πώλησης, όπως τα καταστήματα οπτικών.
Τα παιδικά γυαλιά ηλίου δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απλό καλοκαιρινό αξεσουάρ, αλλά ως βασικό μέσο προστασίας της όρασης.
Οδήγηση, βουνό και θάλασσα: όταν τα σωστά γυαλιά ηλίου γίνονται απαραίτητα
Τα γυαλιά ηλίου δεν προσφέρουν μόνο άνεση αλλά και ουσιαστική προστασία σε πολλές δραστηριότητες της καθημερινότητας. Κατά την οδήγηση, η έντονη ηλιοφάνεια και οι αντανακλάσεις από την άσφαλτο, τα παρμπρίζ και το βρεγμένο οδόστρωμα μπορούν να κουράσουν σημαντικά τα μάτια και να δυσκολέψουν την ορατότητα, ιδιαίτερα σε μεγάλες διαδρομές ή κατά την ανατολή και τη δύση του ήλιου.
Αντίστοιχα, στο βουνό η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία αυξάνεται όσο μεγαλώνει το υψόμετρο, ενώ το χιόνι και οι ανοιχτόχρωμες επιφάνειες αντανακλούν μεγάλο ποσοστό της UV ακτινοβολίας προς τα μάτια.
Στη θάλασσα, η αντανάκλαση του ήλιου στο νερό και στην άμμο επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την όραση, προκαλώντας συχνά ενόχληση, ξηρότητα και αίσθημα κόπωσης μετά από πολλές ώρες έκθεσης. Για αυτό, είτε πρόκειται για οδήγηση, είτε για εξορμήσεις στη φύση ή ώρες χαλάρωσης στην παραλία, η επιλογή ποιοτικών και πιστοποιημένων γυαλιών ηλίου αποτελεί βασικό μέσο προστασίας για τα μάτια μας.
Χριστίνα Μυρωνίδου
Κλινική Οπτικός – Οπτομέτρης MSc
Οπτικά Όρασις, Σαρανταπόρου 6, Κοζάνη
www.orasisoptics.gr
Τα φθηνά γυαλιά ηλίου τα οποία διαθετουν τις σχετικές πιστοποιήσεις και τα οποία δεν κοστίζουν το ένα άλλο ένα στην Κοζάνη μπορούν να βλάψουν τα μάτια, είναι πιο σωστο ερωτημα