Η εξοικονόμηση ενέργειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο κατατάσσεται ιδιαίτερα ψηλά στις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως ένα σημαντικό εργαλείο για την υλοποίηση της δέσμευσης μηδενικού ανθρακικού αποτυπώματος μέχρι το 2025. Ήδη έχει ανακοινωθεί ο οδικός χάρτης του προγράμματος A Renovation Wave initiative for public and private buildings’ ως βασικός πυλώνας του New Green Deal και από τις 11-6-2020 βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση.

Είναι χαρακτηριστικό ότι και στον οδικό χάρτη αναδεικνύονται τα σημαντικά οφέλη από τις δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας και η σημασία τους, τόσο σχετικά με την μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος του κτηριακού αποθέματος, όσο και για την διατήρηση θέσεων εργασίας και την στήριξη των τοπικών κοινωνιών.

Με βάση την μελέτη του WWF ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΗ ΜΕΤΑΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ και στοιχεία που συνελέγησαν από το ΤΕΕ και το ΥΠΕΝ και στηρίχθηκαν στην πρώτη φάση τού «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον», εκτιμάται πως με μια επένδυση αξίας 100 εκ. ευρώ, αναβαθμίζονται περίπου 9.210 κατοικίες, δημιουργούνται 163 άμεσες θέσεις εργασίας (συνολικά 650) και άμεσα τοπικά προστιθέμενη αξία 36 εκ. ευρώ, ενώ επιτυγχάνεται εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας περίπου 175 GWh.

Εκτιμάται ότι, σε όλη την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, περίπου 60.672 κτίρια ανήκουν στην κλάση Η και, συνεπώς, έχουν την μεγαλύτερη ανάγκη για άμεση ενεργειακή αναβάθμιση και πιθανότατα ανήκουν και στο οικονομικά ασθενέστερο τμήμα της κοινωνίας.

Δεδομένης της κατάστασης που δημιουργεί η απολιγνιτοποίηση στην περιοχή μας , αλλά και για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών του Κορωνοϊού, οι δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας στην Δυτική Μακεδονία με κύρια κατεύθυνση την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων μπορεί να αποτελέσουν μια ιδιαίτερα θετική πρωτοβουλία με σημαντικά περιβαλλοντικά και οικονομικά αποτελέσματα. Επομένως πρέπει να δρομολογηθεί ένα άμεσο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης δημόσιων, αλλά κυρίως ιδιωτικών κτηρίων. Αυτό το πρόγραμμα μπορεί να συμβάλει στην μείωση της ενεργειακής φτώχειας στην περιοχή, στην μείωση των εκπομπών CO2 από το κτηριακό απόθεμα και ταυτοχρόνως και σημαντικότερο να δημιουργήσει άμεσα σημαντική τοπική προστιθέμενη αξία και θέσεις εργασίας.

Πρότασή μας είναι να αναπτυχθεί άμεσα ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα με τίτλο: «Εξοικονόμηση Ενέργειας για την Δυτική Μακεδονία». Στην πρωτοβουλία αυτή θα πρέπει να συμμετάσχουν όλοι οι τοπικοί φορείς (Περιφέρεια, Δήμοι, Πανεπιστήμιο, ΤΕΕ, κ.λ.π.). Παράλληλα θα πρέπει να τεθούν συγκεκριμένοι στόχοι εξοικονόμησης με ορίζοντα το 2030 και το 2050 και να δρομολογηθεί ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης του εργατικού προσωπικού σε νέες δεξιότητες σχετικά με την αναβάθμιση του κτηριακού τομέα.

Όσο για την χρηματοδότηση μπορούν να αναζητηθούν κονδύλια από

  • ΕΣΠΑ 2021 – 2027

  • Ευρωπαϊκό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης

  • Εθνικό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης – Πράσινο Ταμείο

  • Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD)

  • Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ)

Τα παραπάνω έχουν ήδη χρηματοδοτήσει έργα εξοικονόμησης ενέργειας

ή εκδηλώσει σχετικό ενδιαφέρον.

Πέρα από έναν συνολικό σχεδιασμό για το αύριο, η περιοχή μας έχει ανάγκη και από βραχυπρόθεσμα μέτρα στήριξης της οικονομίας και η ενεργειακή αναβάθμιση κτηρίων για την εξοικονόμηση ενέργειας είναι ένα πρώτο καλό παράδειγμα.