kozan.gr: Κρίσιμες Πρώτες Ύλες: Eγκρίθηκε, κατά πλειοψηφία, από την Περιφερειακή Επιτροπή, με αιχμή Μεταξά για το ΕΚΕΤΑ: «Δεν έχω πεισθεί για το πόσο βοηθά το ΕΚΕΤΑ την περιοχή» (Βίντεο)

Εγκρίθηκε, κατά πλειοψηφία (με κατά του Γ. Χριστοφορίδη), στη σημερινή (Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026), συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής  το έργο που αφορά τη «Δρομολόγηση στρατηγικών αξιοποίησης Κρίσιμων Πρώτων Υλών με επίκεντρο τις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης Φλώρινας–Κοζάνης», με φορέα υλοποίησης το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας και συγκεκριμένα το Τμήμα Μηχανικών Ορυκτών Πόρων.Κατά τη διαδικασία της ψηφοφορίας, ο πρόεδρος της Περιφερειακής Επιτροπής και Αντιπεριφερειάρχης Οικονομικών, Λύσσανδρος Μεταξάς, δήλωσε ότι υπερψηφίζει το θέμα, συνοδεύοντας ωστόσο τη θετική του ψήφο με σαφή υποσημείωση. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, απηύθυνε «πολλά συγχαρητήρια στο Πανεπιστήμιο και στο Τμήμα Ορυκτών Πόρων», επισημαίνοντας ότι το συγκεκριμένο τμήμα «έδειξε μεγάλη αγωνία» και ότι, όπως ειπώθηκε στη συνεδρίαση, «όλα αυτά τα χρόνια δεν έχει πάρει καμία χρηματοδότηση ούτε μπόρεσε να μπει σε κάποιο ευρωπαϊκό πρόγραμμα». Ο κ. Μεταξάς εξέφρασε την ευχή η συγκεκριμένη έγκριση να αποτελέσει «την απαρχή για να βοηθήσουμε και το Τμήμα Ορυκτών Πόρων».

Την ίδια στιγμή, όμως, άφησε σαφή αιχμή αναφορικά με την εμπλοκή του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) στο έργο, σημειώνοντας ότι ο ίδιος «δεν έχει πεισθεί μέχρι σήμερα για το πόσο βοηθάει τελικά το ΕΚΕΤΑ στην περιοχή». Παρά την επιφύλαξη αυτή, ξεκαθάρισε ότι η πρόταση υπερψηφίζεται.

Το έργο αφορά την εκπόνηση Σχεδίου Δράσης και Μελέτης Ωρίμανσης για τη στρατηγική αξιοποίηση Κρίσιμων Πρώτων Υλών (Critical Raw Materials – CRM) στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης Φλώρινας και Κοζάνης, σε μια περίοδο κατά την οποία τόσο η Ενεργειακή Μετάβαση όσο και η αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας αυξάνουν κατακόρυφα τη ζήτηση για τέτοιου είδους υλικά. Σύμφωνα με το φυσικό αντικείμενο του έργου, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα μη αυτάρκειας σε κρίσιμες πρώτες ύλες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις σπάνιες γαίες, όπου οι εισαγωγές καλύπτουν έως και το 91% των αναγκών. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί Στρατηγικά Έργα στις Περιφέρειες Μετάβασης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις περιοχές που πλήττονται από την απολιγνιτοποίηση. Η Δυτική Μακεδονία, και ειδικότερα οι Ζώνες Απολιγνιτοποίησης Φλώρινας–Κοζάνης, προσδιορίζονται στο έργο ως «παράθυρο στρατηγικής ευκαιρίας», προκειμένου να αναπτυχθούν δραστηριότητες που σχετίζονται με την παραγωγή κρίσιμων πρώτων υλών, τόσο από πρωτογενείς πηγές (ορυκτές ύλες) όσο και από δευτερογενείς πηγές, στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας (ανακύκλωση υλικών από ΑΠΕ, ηλεκτροκίνηση, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας κ.ά.).

Στόχος του έργου είναι να τεθούν οι βάσεις για τη δημιουργία Τεχνολογικού Κόμβου εθνικής εμβέλειας στη Δυτική Μακεδονία, με αντικείμενο τη βιομηχανική έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογιών παραγωγής κρίσιμων πρώτων υλών. Η Μελέτη Ωρίμανσης θα αποτυπώσει, με ποσοτικό τρόπο, τόσο τις τεχνοοικονομικές παραμέτρους όσο και τον Οδικό Χάρτη του συνολικού εγχειρήματος.

Μεταξύ άλλων, το έργο προβλέπει:

• ανασκόπηση του τεχνολογικού και θεσμικού πλαισίου παραγωγής κρίσιμων πρώτων υλών και σπανίων γαιών,

• αποτύπωση των διαθέσιμων τεχνολογιών σε εμπορικό, πιλοτικό και ερευνητικό επίπεδο,

• ανάλυση των διεθνών αγορών και του ανταγωνισμού,

• εξέταση των ευρωπαϊκών και εθνικών στρατηγικών και σχεδίων δράσης,

• και προσδιορισμό των δυνατοτήτων ανάπτυξης νέων αλυσίδων αξίας στη Δυτική Μακεδονία.

Το έργο έχει προϋπολογισμό 110.000 ευρώ και αποτελεί, σύμφωνα με το περιεχόμενό του, το πρώτο απαραίτητο βήμα για την ωρίμανση μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής, η οποία συνδέει την απολιγνιτοποίηση με νέες παραγωγικές δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας στην περιοχή.

kozan.gr