kozan.gr: Εγκρίθηκε, κατά πλειοψηφία, η πρόταση της Περιφερειακής Αρχής για ίδρυση Ζώνης Καινοτομίας Δυτικής Μακεδονίας και του Strategic Hub Δυτικής Μακεδονίας – Οι ενστάσεις της αντιπολίτευσης

Στη συνεδρίαση της Δευτέρας 26 Ιανουαρίου του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Μακεδονίας συζητήθηκε αναλυτικά το θέμα που αφορά την ίδρυση της Ζώνης Καινοτομίας Δυτικής Μακεδονίας (ΖΚΔΜ) και του Strategic Hub Δυτικής Μακεδονίας, μέσω σχεδίου νόμου που προωθείται για θεσμοθέτηση

Τι είναι το Strategic Hub και τι η Ζώνη Καινοτομίας

Σύμφωνα με την εισήγηση της Περιφερειακής Αρχής, το εγχείρημα βασίζεται σε δύο επίπεδα λειτουργίας:

1. Strategic Hub Δυτικής Μακεδονίας: το ανώτερο πλαίσιο διακυβέρνησης, συντονισμού και ολοκλήρωσης όλων των δράσεων και δομών καινοτομίας στην Περιφέρεια.

2. Ζώνη Καινοτομίας Δυτικής Μακεδονίας (ΖΚΔΜ): θεσμοθετημένη, χωρικά καθορισμένη περιοχή, ως θεματικό και χωρικό υποσύστημα του Strategic Hub, με στόχο την υποδοχή καινοτόμων επενδύσεων

Κομβικό σημείο της πρότασης είναι ότι δεν δημιουργείται νέο νομικό πρόσωπο. Ο συντονιστικός ρόλος ανατίθεται θεσμικά στο Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης (ΠΤΑ) Δυτικής Μακεδονίας, το οποίο:

• έχει αρμοδιότητες στρατηγικού σχεδιασμού,

• διαχείρισης πόρων,

• παρακολούθησης δεικτών υλοποίησης και

• σύναψης προγραμματικών συμβάσεων με τους εμπλεκόμενους φορείς

Προβλέπεται η σύσταση Συμβουλίου Συντονισμού Strategic Hub, ως το ανώτατο στρατηγικό όργανο του οικοσυστήματος, καθώς και Διεύθυνση Strategic Hub, που θα έχει την ευθύνη της καθημερινής λειτουργίας και υλοποίησης δράσεων

Το σχέδιο νόμου προβλέπει:

• Θύλακες Υποδοχής Καινοτόμων Δραστηριοτήτων (ΘΥΚΔ),

• Ζωντανά Εργαστήρια (Living Labs), με δυνατότητα επέκτασης ή ίδρυσης νέων ΘΥΚΔ με απόφαση του Συμβουλίου Συντονισμού και έγκριση του Περιφερειακού Συμβουλίου, ανάλογα με τις ανάγκες προσέλκυσης επενδύσεων.

Οι ενστάσεις της αντιπολίτευσης

Σοβαρές ενστάσεις για το περιεχόμενο και τη φιλοσοφία του σχεδίου νόμου εξέφρασε η επικεφαλής της ελάσσονος αντιπολίτευσης Γεωργία Ζεμπιλιάδου. Όπως ανέφερε, έξι χρόνια μετά την απολιγνιτοποίηση, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του ΔΑΜ και δύο χρόνια μετά την ανάληψη καθηκόντων από τη νέα Περιφερειακή Αρχή, δεν έχει εκδοθεί ούτε μία προκήρυξη ειδικά για καινοτόμες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με την ίδια, ο τομέας της καινοτομίας έχει ουσιαστικά απορροφηθεί από τις συμβατικές επιχειρήσεις, ενώ startups και μικρομεσαίες επιχειρήσεις δηλώνουν ότι δεν είχαν τη δυνατότητα να υποβάλουν προτάσεις λόγω έλλειψης σχετικών προσκλήσεων. Η κ. Ζεμπιλιάδου υποστήριξε ότι, αντί να προκηρυχθούν άμεσα προγράμματα στήριξης νεοφυών επιχειρήσεων και spin–offs από το ΔΑΜ, το ΠΕΠ ή το RIS, προωθείται ένα σχέδιο που κατευθύνει περίπου 100 εκατ. ευρώ σε υποδομές, μισθοδοσία και εξοπλισμό φορέων. Όπως τόνισε, παρότι οι υποδομές είναι αναγκαίες, δεν απαντούν στις άμεσες ανάγκες της επιχειρηματικότητας στην Περιφέρεια. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης, εκφράζοντας αμφιβολίες για την ικανότητά του να διαχειριστεί ένα τόσο μεγάλο εγχείρημα, επικαλούμενη τα χαμηλά ποσοστά απορρόφησης του ΔΑΜ και του ΕΣΠΑ. Παράλληλα, σημείωσε ότι το προτεινόμενο σχήμα δημιουργεί πρόσθετα γραφειοκρατικά στάδια για τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να ενταχθούν σε δράσεις καινοτομίας. Τέλος, επεσήμανε ότι το σχέδιο δεν διασφαλίζει ισόρροπη περιφερειακή κατανομή των δομών, καθώς – όπως ανέφερε – το μεγαλύτερο βάρος συγκεντρώνεται στην Π.Ε. Κοζάνης, ενώ εξέφρασε προβληματισμό για τη σύσταση νέας διοικητικής δομής στο ΠΤΑ και τις προβλέψεις για αμοιβές στελεχών κατά παρέκκλιση του ενιαίου μισθολογίου.

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης Γιώργος Κασαπίδης εστίασε κυρίως στις καθυστερήσεις που, όπως ανέφερε, σημειώθηκαν με ευθύνη της Περιφερειακής Αρχής. Ο κ. Κασαπίδης υποστήριξε ότι υπήρχε έτοιμο θεσμικό πλαίσιο για τη Ζώνη Καινοτομίας, το οποίο θα μπορούσε να είχε προωθηθεί για νομοθέτηση ήδη δύο χρόνια νωρίτερα. Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, η αλλαγή φιλοσοφίας του αρχικού σχεδιασμού είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια πολύτιμου χρόνου, παρά το γεγονός ότι το αρχικό σχήμα είχε τύχει αποδοχής από το Πανεπιστήμιο, το ΕΚΕΤΑ και φορείς της ιδιωτικής οικονομίας. Όπως ανέφερε, ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε τη δημιουργία πέντε Θυλάκων Καινοτομίας – δύο στην Π.Ε. Κοζάνης και από έναν σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα – με σαφή χωροθέτηση και θεματική ταυτότητα, εξασφαλίζοντας ισόρροπη περιφερειακή διάσταση. Αντίθετα, χαρακτήρισε το προτεινόμενο σχήμα ως υπερσυγκεντρωτικό, εκφράζοντας την άποψη ότι συγκεντρώνει υπερβολικές αρμοδιότητες στο πρόσωπο του Περιφερειάρχη και στη διοίκηση του ΠΤΑ.

Τελικά η πρόταση της Περιφερειακής Αρχής πέρασε κατά πλειοψηφία.

Kύριοι φορείς του Οικοσυστήματος Καινοτομίας Δυτικής Μακεδονίας, με βάση την πρόταση
–  Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας: Παρέχει το πολιτικό πλαίσιο στήριξης,  εντάσσει δράσεις στο ΠΕΠ, στο ΔΑΜ και εποπτεύει, μέσω του Περιφερειακού Συμβουλίου, την εξέλιξη της Ζώνης.
– Δήμοι Δυτικής Μακεδονίας: Στα όριά τους βρίσκονται οι θύλακες (Κοζάνης,  Εορδαίας, Φλώρινας, Καστοριάς, Γρεβενών) και παρέχουν υποστήριξη (π.χ.  ως προς τη χωροθέτηση, τις άδειες, την αξιοποίηση δημοτικών χώρων).
– Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας (ΠΔΜ): Ακαδημαϊκός πυλώνας Υλοποιεί  τα Living Labs, συμμετέχει στους θύλακες (Τεχνολογικό Πάρκο, AgroWine Lab  κ.ά.), διαθέτει το Κέντρο Επιμόρφωσης & Δια Βίου Μάθησης (ΚΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.).  Υπόβαθρο ανάπτυξης τεχνοβλαστών (spin-offs) και ερευνητικών συνεργασιών.
– Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ): Ερευνητικός  πυλώνας μέσω του παραρτήματός του (ΙΔΕΠ) στην Πτολεμαΐδα. Διαχειρίζεται  τον Θύλακα Υδρογόνου και συμμετέχει στα Living Labs (CleanTech κ.ά.).  Παρέχει ερευνητική τεχνογνωσία και διασύνδεση με εθνικά δίκτυα καινοτομίας.
– Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης (ΠΤΑ) Δυτ. Μακεδονίας: Συντονιστής  Φορέας του οικοσυστήματος (βλ. αναλυτικά άρθρο 3) και φορέας  υλοποίησης του επιχειρησιακού σκέλους (Διεύθυνση Strategic Hub).
–  ΑΝΚΟ Αναπτυξιακός Οργανισμός Δυτικής Μακεδονίας: Εταίρος  υλοποίησης, φορέας λειτουργίας του ΚΥΕΕΕ/Enterprise Europe Network,  τεχνικός σύμβουλος της Περιφέρειας, με εμπειρία στην ανάπτυξη
επιχειρηματικών πάρκων κ.λπ.
– Επιμελητήρια Δυτικής Μακεδονίας (Κοζάνης, Φλώρινας, Καστοριάς,  Γρεβενών): Εκπροσωπούν την επιχειρηματική κοινότητα, συμμετέχουν με  εκπρόσωπο στο Συμβούλιο Συντονισμού, παρέχουν υποστήριξη με υποδομές (όπως το Εκθεσιακό Κέντρο Κοζάνης), ενημερώνουν τις επιχειρήσεις για  ευκαιρίες του οικοσυστήματος και προωθούν τις τοπικές επιχειρήσεις σε δίκτυα (το δίκτυο Enterprise Europe Network λειτουργεί σε συνεργασία με την ΑΝΚΟ).
– Επιστημονικά Επιμελητήρια Δυτικής Μακεδονίας: Περιλαμβάνονται τα Περιφερειακά Τμήματα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ), του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΓΕΩΤΕΕ), του Οικονομικού
Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΟΕΕ). Τα επιμελητήρια αυτά αποτελούν θεσμικούς  εταίρους γνώσης και συμβουλευτικής τεχνογνωσίας του οικοσυστήματος.
– Εταιρεία “ΜΕΤΑΒΑΣΗ Μ.Α.Ε.”: Εταιρεία δημοσίου συμφέροντος που διαχειρίζεται τα εδάφη στο πλαίσιο του Σχεδίου Δίκαιης Μετάβασης.  Υλοποιεί τον Μηχανισμό Στήριξης Επιχειρηματικότητας και συνεισφέρει για
δράσεις του οικοσυστήματος.
– Συνεταιρισμοί και κοινωνικές επιχειρήσεις: Ενεργειακές Κοινότητες, οικοτουριστικοί συνεταιρισμοί και λοιπές συλλογικές πρωτοβουλίες εντάσσονται επίσης στο οικοσύστημα, ενισχύοντας τον κοινωνικό αντίκτυπο
και συμπληρώνοντας τις δράσεις της Ζώνης.
– Όμιλος Ενεργών Νέων Φλώρινας (ΟΕΝΕΦ): Μη κυβερνητική οργάνωση νεολαίας. Λειτουργεί το Κέντρο Καινοτομίας Νεολαίας Φλώρινας, εμπλέκει τους νέους στις δράσεις καινοτομίας, οργανώνει διαγωνισμούς και
εκδηλώσεις ευαισθητοποίησης.
– Σύνδεσμοι/Cluster επιχειρήσεων: Ενδεικτικά, το cluster CluBE  (Δυτικομακεδονικό cluster βιοενέργειας και περιβάλλοντος) που  δραστηριοποιείται σε θέματα βιοενέργειας/κυκλικής οικονομίας, καθώς και
ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής Βορείου Ελλάδος (ΣΕΠΒΕ), μέσω  παραρτημάτων του στην περιοχή, συνεισφέρουν με τεχνογνωσία και δίκτυα
συνεργασίας στους αντίστοιχους τομείς.
– Δημόσια  Επιχείρηση  Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) Α.Ε.:  Μεγάλος  βιομηχανικός/ενεργειακός Φορέας. Υλοποιεί το Ενεργειακό Τεχνολογικό Hub  (PowerTech Hub/Data Center) με προοπτική να αναπτύξει και άλλες
επενδύσεις ΑΠΕ και τεχνολογίας στην περιοχή.

kozan.gr