Με αιχμή ότι ο απολογισμός της Περιφερειακής Αρχής δεν απαντά στους δραματικούς δείκτες της περιοχής και με κεντρικό ισχυρισμό πως δεν υπάρχει συγκροτημένο σχέδιο, η επικεφαλής της ελάσσονος αντιπολίτευσης στο Περιφερειακό Συμβούλιο Δ. Μακεδονίας, Γεωργία Ζεμπιλιάδου, άσκησε συνολική κριτική στη συνεδρίαση απολογισμού πεπραγμένων. Τόνισε πως ο απολογισμός γίνεται στη σκιά των στοιχείων που καταγράφει η έκθεση του ΟΟΣΑ (Δεκέμβριος 2024). Η Δυτική Μακεδονία εμφανίζεται πρώτη στη μείωση πληθυσμού (13,07%), πρώτη στην ανεργία (16,9%) και πρώτη στη μείωση του πραγματικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ (-2,27%). Με αυτά τα δεδομένα, σημείωσε ότι ο απολογισμός του δεύτερου χρόνου της θητείας έχει ξεχωριστή βαρύτητα», γιατί το ζητούμενο είναι πώς αλλάζουν αυτοί οι δείκτες. Η κα. Ζεμπιλιάδου είπε ότι ο απολογισμός δεν βοήθησε να φανεί πώς αλλάζουν οι δείκτες, καθώς παρέθεσε συναντήσεις, συνεδριάσεις και έργα χωρίς να δομούνται κάτω από συγκεκριμένους στόχους και χωρίς δείκτες ή έστω λεκτική παρακολούθηση στόχων.
Στο σκέλος του προγράμματος, υποστήριξε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι πως η Περιφερειακή Αρχή δεν έχει δικό της πρόγραμμα. Επικαλέστηκε τη συζήτηση για τον στρατηγικό σχεδιασμό τον Μάρτιο του 2025, λέγοντας ότι σε κείμενο 133 σελίδων μόνο οι 9 αφορούσαν στρατηγική της Περιφερειακής Αρχής και ότι υιοθετήθηκε «κατά λέξη» το κυβερνητικό πρόγραμμα όπως είχε παρουσιαστεί το 2023. Σύνδεσε αυτή την κριτική με αναφορά σε συνεδρίαση λογοδοσίας, όπου, όπως είπε, ο αντιπεριφερειάρχης Καστοριάς δήλωσε ότι το σχέδιο τοπικής ανάπτυξης εκπονείται από το γραφείο του Πρωθυπουργού, μέσω 50 τοπικών σχεδίων ανάπτυξης, ενώ μετά τη συνάντηση της 30/12/2025 ο κ. Κοντογιώργης φέρεται να είπε ότι το σχέδιο ολοκληρώνεται εντός του 2026. Από αυτό κατέληξε ότι ούτε η Περιφέρεια παρουσίασε σχέδιο, ούτε η κυβέρνηση έχει ολοκληρωμένο σχέδιο ακόμη, με αποτέλεσμα, όπως είπε, να «διαχειρίζεστε χωρίς σχέδιο, χωρίς πρόγραμμα» τα θέματα της Περιφέρειας.
Στη συνέχεια η κ. Ζεμπιλιάδου εστίασε στη διαχείριση του ΠΕΠ, λέγοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς κακή διαχείριση αλλά απουσία πολιτικής βούλησης και στρατηγικής. Ανέφερε τρία βασικά ζητήματα:
Πρώτον, χαμηλή απορρόφηση: ανέφερε ότι τρία χρόνια πριν το κλείσιμο του προγράμματος η απορρόφηση είναι στο 29,7%. Πρόσθεσε ότι δεν υπάρχουν συγκριτικά στοιχεία, λέγοντας πως το ΕΣΠΑ έγινε αδιαφανές. Επισήμανε ότι υπάρχουν 159 εκατ. ευρώ χωρίς σύμβαση, εκ των οποίων 100 εκατ. αφορούν το πρόγραμμα υποδομών, θέτοντας ως κρίσιμο τον χρόνο που απαιτείται για συμβασιοποίηση. Δεύτερον, χαρακτήρισε πως τα μισά έργα δεν παράγουν ανάπτυξη και ότι τα μισά έργα παράγουν μηδενική ανάπτυξη. Ανέφερε ότι από τα 142 έργα του ΠΕΠ, τα 120 είναι μισοτελειωμένα από το προηγούμενο ΠΕΠ, με χρονολογίες ένταξης από το 2010 έως το 2022, ενώ στη θητεία της σημερινής διοίκησης είναι μόλις 22 τα νέα έργα δήμων και κεντρικών φορέων. Σύνδεσε αυτή την εικόνα με παραδείγματα έργων που, όπως είπε, λειτουργούν ως «γεφύρια της Άρτας», αναφέροντας τον κάθετο άξονα Λάρισα και το φράγμα Νεστορίου ως πρόσφατα παραδείγματα.
Τρίτον, μίλησε για μηδενικές προσκλήσεις σε κρίσιμους τομείς (νέοι, καινοτόμες επιχειρήσεις, κυκλική οικονομία, κοινωνική ένταξη). Παρέθεσε συγκεκριμένες δράσεις και ποσά που, όπως είπε, παραμένουν στο μηδέν. Για ΜμΕ και δημιουργία θέσεων εργασίας μηδέν σε όλα, για κυκλική οικονομία 3 εκατ. ούτε καν πρόσκληση, για πρόσβαση στην απασχόληση και ειδικά τους νέους 13,2 εκατ. ούτε καν πρόσκληση, για προσαρμογή εργαζομένων/επιχειρήσεων 2,5 εκατ. στο μηδέ» και για κοινωνική ένταξη 3,2 εκατ. ούτε καν πρόσκληση. Συμπέρανε ότι δεν δόθηκε νέα πνοή στο πρόγραμμα για να αντιμετωπιστούν φτώχεια, ανεργία και τα ζητήματα των νέων. Ανέφερε ακόμη ότι δεν υπήρξε κίνηση υπερδέσμευσης, παρότι υπάρχει δυνατότητα έως +20%, συνδέοντάς το με το μεγάλο υπόλοιπο προς συμβασιοποίηση, το οποίο προσδιόρισε σε περίπου 140 εκατ. ευρώ.
Περνώντας στο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, είπε ότι την ανησυχεί το ότι παρουσιάστηκε ως ήδη δρομολογημένο από προηγούμενους. Σημείωσε ότι η Περιφέρεια έχει πολύ χαμηλές δαπάνες για έρευνα και τεχνολογία και κατατάσσεται τελευταία (13η) στην απασχόληση σε έρευνα και καινοτομία. Για τη νέα διαπραγμάτευση της περιόδου 2025–2030 είπε ότι «θα το δούμε», αλλά άσκησε κριτική ότι η ρήτρα μετάβασης λειτούργησε από την ανάποδη και ότι η Δυτική Μακεδονία βρέθηκε τελευταία στα ποσά που έλαβε, παρότι έχει τη μεγαλύτερη μείωση πληθυσμού και μεγαλύτερο πληθυσμό από άλλες περιοχές που συγκρίθηκαν. Για τον τοπικό πόρο και κοινοτικά προγράμματα, η κ. Ζεμπιλιάδου είπε ότι η διαχείριση συνεχίζεται χωρίς στόχευση και με κύρια χαρακτηριστικά τις απευθείας αναθέσεις και προσλήψεις με αδιαφανείς διαδικασίες συμβασιούχων, κυρίως μέσω ΜΚΟ. Υποστήριξε ότι συνολικά η διαχείριση των προγραμμάτων που εξαρτώνται από την Περιφέρεια δεν στηρίζει βάσει σχεδίου την ισόρροπη ανάπτυξη και ότι στον απολογισμό δεν παρουσιάστηκε πώς δρομολογείται ανάπτυξη σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα, με ποια έργα. Στο δεύτερο επίπεδο, η κ. Ζεμπιλιάδου αξιολόγησε ως μείζον διακύβευμα τη Δίκαιη Μετάβαση, λέγοντας ότι σήμερα «εξελίσσεται σε άδικη με πολιτική ευθύνη». Κατά την τοποθέτησή της, ανέφερε ως σημεία αποτυχίας για λογαριασμό της Περιφέρειας: ότι η ρήτρα μετάβασης δεν νομοθετήθηκε, το χρονοδιάγραμμα δεν άλλαξε, το χρήμα δεν δόθηκε, διαβούλευση δεν έγινε και οι ΑΠΕ «κατέκλυσαν την περιφέρεια» προς όφελος «ολιγοπωλίων της ενέργειας».Αναφέρθηκε επίσης στο Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, λέγοντας ότι στο σκέλος που αφορά τη Δυτική Μακεδονία οι απορροφήσεις είναι στο 2% και ότι, από 87 εκατ. ευρώ, τα 31 εκατ. είναι τεχνική βοήθεια, ενώ τα υπόλοιπα αφορούν δράσεις κατάρτισης από την Αθήνα και χρήματα που «έπεσαν στην περιφέρεια», θέτοντας ερώτημα πού ήταν και αν όντως δόθηκαν. Υπογράμμισε ότι το Ταμείο λήγει το 2029 και έθεσε το ερώτημα πώς θα απορροφηθούν οι πόροι.
Κλείνοντας, είπε ότι με βάση όσα ανέφερε τίποτα δεν συνηγορεί ότι θα αλλάξουν οι τρεις βασικοί δείκτες που παρέθεσε για την κατάσταση της Περιφέρειας. Τόνισε ωστόσο ότι η Δυτική Μακεδονία έχει δυνατότητες και ότι υπάρχει ακόμη χρόνος, «έστω τα τρία χρόνια», για να αλλάξει ρότα. Κάλεσε την Περιφερειακή Αρχή να διεκδικήσει όσα αναλογούν στην περιοχή, να βάλει μπροστά ένα «δυναμικό σχέδιο» που να απαντά στις δυνατότητες του τόπου, να δημιουργήσει νέους πυλώνες ανάπτυξης και να αξιοποιήσει φυσικούς πόρους. Κατέληξε ότι αν χαθεί και αυτός ο χρόνος, η ευθύνη θα έχει όνομα.
kozan.gr
Aκούστε την τοποθέτηση της Γ. Ζεμπιλιάδου
