Ρατσισμός είναι το δόγμα, το ιδεολόγημα σύμφωνα με το οποίο μια φυλή είναι εγγενώς ανώτερη από τις άλλες και επομένως η κυριαρχία της σε αυτές θεωρείται φυσική και νόμιμη. Υπάρχουν δυο είδη ρατσισμού: α) Βιολογικός (φυλετικός), β) κοινωνικός.
Ιστορικά παραδείγματα ρατσιστικής συμπεριφοράς
- Οι δούλοι στις δουλοκτητικές κοινωνίες. Ειδικά στη Ρώμη, οι δούλοι θεωρούνταν πράγμα (res).
- Πας μη Έλλην βάρβαρος.
- Οι Σπαρτιάτες έριχναν στον Καιάδα τα ανάπηρα και καχεκτικά παιδιά.
- Στην Αθήνα, στη Σπάρτη και αργότερα στη Ρώμη, οι κάτοικοι διακρίνονταν σε γνήσιους πολίτες και μη.
- Τα μαρτύρια στα οποία υπέβαλλαν οι ειδωλολάτρες τους Χριστιανούς και η μισαλλοδοξία των Χριστιανών μετά την επικράτηση του χριστιανισμού εναντίον, κυρίως, αιρετικών.
- Οι ιεροί πόλεμοι για την επικράτηση του Ισλάμ.
- Το δουλεμπόριο των νέγρων και το απαρχάϊντ.
- Ο αντισημιτισμός
Σύγχρονα παραδείγματα: Διακρίσεις σε βάρος
- Μεταναστών
- Εθνικών και θρησκευτικών μειονοτήτων
- Αρρώστων- αναπήρων
- Φτωχών-ανέργων
- Ομοφυλόφιλων-ναρκομανών-αποφυλακισμένων
Τα θύματα του ρατσισμού υφίστανται κοινωνικό αποκλεισμό:
- Εκμετάλλευση και αποκλεισμός από ορισμένα επαγγέλματα
- Περιθωριοποίηση και απομόνωση
- Στέρηση δικαιωμάτων
- Χλευασμός, προπηλακισμοί, βιαιοπραγίες
Γενικά ο ρατσισμός είναι ιδεολόγημα των κυρίαρχων πολιτικά και οικονομικά τάξεων, για να διατηρούν και να διαιωνίζουν την εξουσία τους και να εκμεταλλεύονται ασθενέστερες κοινωνικά τάξεις και υπανάπτυκτους λαούς.
Τρόποι αντιμετώπισης
- Θεσμική κατοχύρωση και προστασία των δικαιωμάτων που έχουν όλοι οι άνθρωποι- προστασία των μειονοτήτων
- Σεβασμός από όλα τα κράτη αρχών του Διεθνούς Δικαίου.
- Θεωρητική έμπρακτη απόκρουση των ρατσιστικών αντιλήψεων απ’ όπου και αν προέρχονται, ότι και αν αφορούν
- Απόκτηση γνώσεων, ώστε να απαλλαγούν τα άτομα από προκαταλήψεις και να αναπτύξουν κριτική ικανότητα και αυτογνωσία
- Ανεκτικότητα και σεβασμός της ιδιαιτερότητας του άλλου, όταν είναι ο σεβασμός αμφίδρομος.
- Έλλειψη μισαλλοδοξίας και φανατισμού.
- Ευαισθησία σε θέματα ελευθερίας-δικαιοσύνης-δημοκρατίας.
- Υπεύθυνη και σωστή ενημέρωση από τα Μ.Μ.Ε
- Κοινωνική πρόνοια-εξασφάλιση ίσων ευκαιριών-περιορισμός κοινωνικών ανισοτήτων-εξάλειψη των συνθηκών που γεννούν τον ανταγωνισμό και τις κοινωνικές αντιθέσεις.
Τελικά, «Είμαστε άνθρωποι διαφορετικά ίδιοι»
Αναστασία Ι. Καρανίκα
