Στην τοποθέτησή του, χθες, στην Βουλή, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Π. Κουκουλόπουλος, υποστήριξε πως η κυβέρνηση έχει «παραδώσει τα κλειδιά της Δυτικής Μακεδονίας στον κ. Στάσση» κι ίσως έχει δίκιο όταν θέτει το ερώτημα ποιος κυβερνά τελικά στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας. Το πραγματικό πρόβλημα όμως δεν είναι, μόνο, αυτό. Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι η Δυτική Μακεδονία μοιάζει να έχει παραδοθεί εκ των έσω. Κι αυτό δεν αφορά μόνο την απολιγνιτοποίηση ή το πότε θα κλείσουν οι μονάδες. Αφορά κυρίως την επόμενη ημέρα και το λεγόμενο Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Ένα σχέδιο που θα έπρεπε να αποτελεί καθημερινό πεδίο διεκδίκησης, ελέγχου και δημόσιας πίεσης από το τοπικό πολιτικό προσωπικό για το πού πάνε τα χρήματα, ποιες επενδύσεις έρχονται, πόσες πραγματικές θέσεις εργασίας δημιουργούνται και ποιο είναι τελικά το παραγωγικό μοντέλο της περιοχής. Αντί γι’ αυτό, όλοι αυτοί, όπως επανειλημμένως έχει αναδείξει η στήλη, όχι για να τους εκθέσει αλλά για να τους ταρακουνήσει, παρακολουθούν σχεδόν παθητικά ανακοινώσεις, παρουσιάσεις και μεγαλόπνοα projects, χωρίς ουσιαστικό δημόσιο διάλογο για το αν όλα αυτά απαντούν πραγματικά στις ανάγκες της περιοχής. Γιατί η μεγάλη συζήτηση πλέον δεν είναι μόνο πότε τελειώνει ο λιγνίτης. Η μεγάλη συζήτηση είναι τι ακριβώς χτίζεται πάνω στα συντρίμμια του. Πού είναι σήμερα το συνδικαλιστικό κίνημα που κάποτε μπορούσε να παραλύσει ολόκληρη την περιοχή; Καλές οι φιλότιμες προσπάθειες του προέδρου του Σπάρτακου, Ι. Φασίδη, όμως πέρα από το φιλότιμο απαιτείται κάτι πολύ μεγαλύτερο. Το Εργατικό Κέντρο Κοζάνης αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα θεσμικής αδράνειας. Η παρουσία του είναι σχεδόν αόρατη στα μεγάλα ζητήματα της περιοχής και θυμίζει την ύπαρξή του, μία ή δύο φορές το χρόνο, μέσα από τις καθιερωμένες ανακοινώσεις, όπως της Πρωτομαγιάς, που πλησιάζει. Η παρουσία του έχει καταντήσει ανέκδοτο. Το πρόβλημα, βέβαια, δεν περιορίζεται μόνο στο συνδικαλιστικό – εργατικό κίνημα. Ανάλογη αδράνεια καταγράφεται και σε άλλους κρίσιμους φορείς της περιοχής. Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Δυτικής Μακεδονίας θα έπρεπε να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της συζήτησης για τον χωροταξικό σχεδιασμό, τις νέες επενδύσεις, τις χρήσεις γης και το τι ακριβώς χτίζεται στην επόμενη ημέρα της περιοχής. Κι όμως, η δημόσια παρέμβασή του παραμένει περιορισμένη ή σχεδόν ανύπαρκτη σε σχέση με το μέγεθος των αλλαγών που συντελούνται. Κι ο επιχειρηματικός κόσμος της περιοχής, μέσω του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Κοζάνης, παρά τις προσπάθειες που γίνονται, θα περίμενε κανείς να έχει ακόμη πιο ηχηρή παρουσία στη μεγάλη συζήτηση για το ποιο παραγωγικό μοντέλο θα αντικαταστήσει τον λιγνίτη, ποιες επιχειρήσεις θα στηριχθούν πραγματικά και πώς θα κρατηθεί ζωντανή η τοπική οικονομία. Όσο για το Δίκτυο Ενεργειακών Δήμων, που δημιουργήθηκε ακριβώς για να υπερασπίζεται τα συμφέροντα των λιγνιτικών περιοχών, δεν υπάρχει πουθενά. Κι η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Δυτικής Μακεδονίας, που στην αρχή έδειξε αντανακλαστικά και προσπάθησε να σηκώσει το ζήτημα του Σχεδίου Δίκαιης Μετάβασης πιο δυναμικά, περιορίστηκε σε ανούσιες ανακοινώσεις, γενικές διαπιστώσεις κι «επαναστατική» γυμναστική, την ώρα που η περιοχή αλλάζει με καταιγιστικούς ρυθμούς.
Και στο τέλος, για να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς, το ίδιο ισχύει και για ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας που πλέον αντιμετωπίζει τις εξελίξεις με μοιρολατρία. «Δεν αλλάζει τίποτα». «Ό,τι είναι να γίνει θα γίνει». «Αποφασίζουν άλλοι για εμάς». «Τώρα είναι αργά, δε γίνεται τίποτα». Αυτή η λογική έχει γίνει σχεδόν καθημερινότητα. Και κάπως έτσι, η περιοχή παρακολουθεί, σήμερα, αμήχανη όλα όσα αφορούν τις μονάδες, τα εδάφη, τις επενδύσεις και το μέλλον της. Η μεγαλύτερη ήττα ίσως δεν είναι ότι κάποιοι αποφασίζουν χωρίς τη Δυτική Μακεδονία. Η μεγαλύτερη ήττα είναι ότι η φωνή μιας ολόκληρης περιοχής ακούγεται όλο και πιο χαμηλά ενώ έχει αποδεχθεί ρόλο θεατή στη δική της επόμενη μέρα.
Η Χύτρα
