Για τη δημιουργία της ομάδας, τους στόχους της, τις δράσεις, καθώς και για τις επιτυχίες της ομάδας, μίλησε στο kozan.gr η Νίνα Σαακιάν, υπεύθυνη επικοινωνίας και φοιτήτρια της φοιτητικής επιστημονικής ομάδας «ΚΟΖΑΪΝ» του Τμήματος Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.
– Πότε δημιουργήθηκε η ομάδα και ποια είναι η ονομασία της; Πείτε μας λίγα λόγια για τη φιλοσοφία της.
«Η Επιστημονική Φοιτητική Ομάδα ΚΟΖΑΪΝ δημιουργήθηκε το 2022, στο πλαίσιο του μαθήματος “Σχεδίαση/Οργάνωση Εκθέσεων και Εσωτερική Διακόσμηση” του Τμήματος Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων & Συστημάτων του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, με την καθοδήγηση της διδάσκουσας Κωνσταντία (Κωνστάντζα) Χαδιώ. Η φιλοσοφία της ομάδας βασίζεται στις αρχές της συνεργασίας, της συλλογικότητας και της δημιουργικής αλληλεπίδρασης μεταξύ των φοιτητών όλων των ακαδημαϊκών ετών».
– Ποιο ήταν το βασικό κίνητρο για τη δημιουργία της ομάδας και τι θέλατε να πετύχετε αρχικά;
«Βασικός στόχος της είναι η ανάπτυξη της ομαδικότητας, η ενίσχυση της κοινωνικοποίησης των φοιτητών και η ενεργή συμμετοχή τους σε δράσεις με κοινωνικό, πολιτιστικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Μέσα από εκθέσεις, ερευνητικές πρωτοβουλίες, καλλιτεχνικές παρεμβάσεις και δράσεις εξωστρέφειας, η ομάδα επιδιώκει να συνδέσει τη θεωρητική γνώση με την πρακτική εφαρμογή, δημιουργώντας ένα ουσιαστικό κοινωνικό και πολιτιστικό αποτύπωμα τόσο στο πανεπιστημιακό περιβάλλον όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Κοζάνης».
– Πόσα άτομα συμμετέχουν σήμερα και τι ειδικότητες/ρόλους καλύπτουν μέσα στην ομάδα;
«Η Επιστημονική Φοιτητική Ομάδα ΚΟΖΑΪΝ ξεκίνησε τη δραστηριότητά της με περίπου 50 ιδρυτικά μέλη. Σήμερα, παρότι αρκετά από τα αρχικά μέλη έχουν πλέον αποφοιτήσει, η ομάδα συνεχίζει τη δράση της με τη συμμετοχή ενεργών φοιτητών και αποφοίτων, επιδιώκοντας παράλληλα την ένταξη νέων μελών από μικρότερα εξάμηνα. Η πλειονότητα των συμμετεχόντων προέρχεται από το Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, ωστόσο η ομάδα διατηρεί έναν ανοιχτό και διεπιστημονικό χαρακτήρα, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή φοιτητών και από άλλα τμήματα, κυρίως της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Στο πλαίσιο της λειτουργίας της, τα μέλη αναλαμβάνουν διαφορετικούς ρόλους και αρμοδιότητες, όπως σχεδιασμό εκθέσεων, γραφιστική επιμέλεια, κατασκευή πρωτοτύπων, οργάνωση δράσεων, επικοινωνία και συντονισμό έργων. Η πολυμορφία αυτή συμβάλλει στην ανάπτυξη συνεργατικών δεξιοτήτων και στην καλλιέργεια ενός περιβάλλοντος δημιουργικής ανταλλαγής γνώσεων και εμπειριών».
– Ποια θεωρείτε μέχρι σήμερα τη μεγαλύτερη επιτυχία σας και τι σας δίδαξε αυτή η εμπειρία;
«Μία από τις σημαντικότερες στιγμές στην πορεία της ομάδας ΚΟΖΑΪΝ αποτέλεσε η έκθεση “Η Παλέτα της Κοζάνης”, η οποία υπήρξε η πρώτη οργανωμένη δράση της ομάδας και σημείο αναφοράς για την εξέλιξή της. Η έκθεση σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του μαθήματος “Σχεδίαση/Οργάνωση Εκθέσεων και Εσωτερική Διακόσμηση”, δίνοντας στα μέλη τη δυνατότητα να εφαρμόσουν στην πράξη τις θεωρητικές γνώσεις που απέκτησαν κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. Η διαδικασία προετοιμασίας της έκθεσης βασίστηκε στη συνεργασία και στην κατανομή αρμοδιοτήτων σε επιμέρους ομάδες εργασίας, γεγονός που ενίσχυσε την ομαδικότητα και τη δημιουργική αλληλεπίδραση μεταξύ των φοιτητών. Με την καθοδήγηση της διδάσκουσας Κωνσταντία (Κωνστάντζα) Χαδιώ, η ομάδα κατάφερε να μετατρέψει τη θεωρία σε βιωματική εμπειρία και να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο εκθεσιακό αποτέλεσμα με έντονο τοπικό και πολιτιστικό χαρακτήρα. Η επιτυχία της έκθεσης υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική, καθώς προκάλεσε το ενδιαφέρον της τοπικής κοινωνίας και οδήγησε στην επανέκθεσή της στην Κοβεντάρειο Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης, έπειτα από πρωτοβουλία του τότε Δημάρχου Λάζαρου Μαλούτα. Η επανέκθεση διήρκεσε δέκα ημέρες και προσέλκυσε μεγάλο αριθμό επισκεπτών, μεταξύ των οποίων σχολεία, εκπαιδευτικοί και επαγγελματίες της ευρύτερης περιοχής. Η εμπειρία αυτή ανέδειξε τόσο τις δυνατότητες της ομάδας όσο και τις ατομικές δεξιότητες των φοιτητών, συμβάλλοντας στην εξωστρέφεια της πανεπιστημιακής κοινότητας και στη σύνδεση της ακαδημαϊκής δημιουργίας με την τοπική κοινωνία. Παράλληλα, αποτέλεσε μια ουσιαστική ευκαιρία αμοιβαίας γνωριμίας μεταξύ της ομάδας και της πόλης της Κοζάνης, ενισχύοντας τη σχέση των φοιτητών με τον τόπο και την πολιτιστική του ταυτότητα».
– Πώς ισορροπείτε μεταξύ Σχεδίασης και Μηχανικής; Συχνά υπάρχει μια “μάχη” ανάμεσα στο πώς φαίνεται κάτι και στο πώς λειτουργεί. Εσείς πώς βρίσκετε τη χρυσή τομή;
«Η ισορροπία μεταξύ της σχεδιαστικής προσέγγισης και της μηχανικής λειτουργικότητας αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες της φιλοσοφίας της ομάδας ΚΟΖΑΪΝ. Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της προσέγγισης διαδραματίζει η ακαδημαϊκή υπεύθυνη της ομάδας, Κωνσταντία (Κωνστάντζα) Χαδιώ, η οποία, μέσα από την αρχιτεκτονική και σχεδιαστική της αντίληψη, συνέβαλε ουσιαστικά στη σύνδεση της τεχνικής γνώσης με την αισθητική και τη δημιουργικότητα. Η ομάδα αντιλαμβάνεται τη μηχανική όχι μόνο ως τεχνική διαδικασία, αλλά κυρίως ως μέσο επίλυσης πραγματικών αναγκών του χρήστη. Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατανόηση των αναγκών της κοινωνίας και στη συμμετοχική έρευνα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ένα project μικρής κλίμακας παρεμβάσεων στην Πλατεία Συντάγματος της Κοζάνης, το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με την ομάδα SAN Team και την Άρσις, στο πλαίσιο προγράμματος του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης με την υποστήριξη του ΙΝΕΔΙΒΙΜ. Η δράση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και προβλέπεται να έχει διάρκεια ενός έτους. Κατά τη διάρκεια της δράσης πραγματοποιήθηκε επικοινωνία με κατοίκους και χρήστες της περιοχής, προκειμένου να καταγραφούν οι ανάγκες και οι επιθυμίες τους σχετικά με τον δημόσιο χώρο. Η ανταπόκριση της τοπικής κοινωνίας υπήρξε ιδιαίτερα θετική, καθώς υπήρξε ενεργή συμμετοχή κατοίκων της γειτονιάς, του Φανού και πολιτιστικών συλλόγων της περιοχής, γεγονός που ενίσχυσε τη συνεργατική και συμμετοχική διάσταση του εγχειρήματος. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, το σχέδιο, το χρώμα, η αρχιτεκτονική προσέγγιση και η εργονομία λειτουργούν συμπληρωματικά προς τη μηχανική σκέψη, με στόχο τη δημιουργία λειτουργικών και αισθητικά ολοκληρωμένων λύσεων, προσαρμοσμένων στις ανάγκες του χρήστη. Η “χρυσή τομή” επιτυγχάνεται μέσα από τη σύνθεση αυτών των στοιχείων, με επίκεντρο πάντοτε τον άνθρωπο και την εμπειρία του δημόσιου χώρου».
– Πώς επηρεάζει την έρευνα της ομάδας η απολιγνιτοποίηση της Δυτικής Μακεδονίας;
«Η διαδικασία της απολιγνιτοποίησης αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό ζήτημα για τη Δυτική Μακεδονία και επηρεάζει έμμεσα και τις ερευνητικές και δημιουργικές αναζητήσεις της ομάδας ΚΟΖΑΪΝ. Καθώς πολλά από τα μέλη της ομάδας προέρχονται από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας, αρκετοί φοιτητές δεν είχαν προηγουμένως επαφή με την ιστορία του λιγνίτη και των ορυχείων της περιοχής. Μέσα από δράσεις όπως η έκθεση “Η Παλέτα της Κοζάνης”, δόθηκε η δυνατότητα σε επιμέρους ομάδες εργασίας να ερευνήσουν και να προσεγγίσουν δημιουργικά το ζήτημα της λιγνιτικής ταυτότητας της περιοχής. Η ενασχόληση αυτή λειτούργησε ως αφορμή για την κατανόηση της ιστορικής και κοινωνικής σημασίας των ορυχείων, αλλά και για την ανάπτυξη μιας πιο αισιόδοξης και δημιουργικής οπτικής απέναντι στις προκλήσεις της μεταλιγνιτικής εποχής. Μέσα από τον σχεδιασμό και την καλλιτεχνική έκφραση, η ομάδα επιδιώκει να αναδείξει νέες δυνατότητες και να συμβάλει στη διαμόρφωση μιας θετικής πολιτιστικής και κοινωνικής ταυτότητας για την περιοχή».
– Υπάρχει συνεργασία με τοπικές επιχειρήσεις στον τομέα της έρευνας και όχι μόνο;
«Η ομάδα ΚΟΖΑΪΝ διατηρεί ενεργές συνεργασίες με τοπικούς φορείς, πολιτιστικούς συλλόγους, επιχειρήσεις, σχολεία και οργανισμούς της ευρύτερης περιοχής της Κοζάνης, της Πτολεμαΐδας, της Νάουσας και γενικότερα της Δυτικής Μακεδονίας, επιδιώκοντας τη σύνδεση της ακαδημαϊκής κοινότητας με την κοινωνία και την τοπική ανάπτυξη. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί ο ανασχεδιασμός του λογοτύπου του Πολιτιστικού Συλλόγου Μικρασιατών Πτολεμαΐδας “Η Μικρά Ασία”, έργο που προέκυψε έπειτα από την αναγνώριση της δουλειάς της ομάδας μέσω της διαδικτυακής παρουσίας και της δημόσιας προβολής των δράσεών της. Παράλληλα, η ομάδα συνεργάζεται με φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, όπως ο Δήμος Κοζάνης, καθώς και με πολιτιστικούς, κοινωνικούς και αναπτυξιακούς οργανισμούς, μεταξύ των οποίων η ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε., η CluBE – Cluster of Bioeconomy and Environment of Western Macedonia, η Άρσις, ο Σύλλογος Εθελοντών Αιμοδοτών Κοζάνης “Γέφυρα Ζωής” και ο Σύλλογος Νεφροπαθών Νάουσας. Επιπλέον, σημαντική είναι και η συνεργασία με σχολικές μονάδες της ευρύτερης περιοχής, μέσα από εκπαιδευτικές και διαδραστικές δράσεις που φέρνουν τους μαθητές σε επαφή με τον σχεδιασμό, την τεχνολογία και τον πολιτισμό. Μέσα από αυτές τις συνεργασίες, υλοποιούνται πρωτοβουλίες που συνδυάζουν τον σχεδιασμό, την έρευνα, την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, τον πολιτισμό και τον εθελοντισμό, ενισχύοντας τη διάδραση μεταξύ πανεπιστημίου και τοπικής κοινωνίας και συμβάλλοντας στην ανάπτυξη συλλογικών και καινοτόμων δράσεων».
– Θα μπορούσε ο σχεδιασμός συστημάτων από την ομάδα σας να βοηθήσει στη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας;
«Η ομάδα ΚΟΖΑΪΝ θεωρεί, με αισιοδοξία αλλά και με επιφύλαξη, ότι ο σχεδιασμός προϊόντων και συστημάτων μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας στη μεταλιγνιτική εποχή. Η συμβολή αυτή μπορεί να επιτευχθεί κυρίως μέσα από καινοτόμες και βιωματικές προσεγγίσεις που συνδέονται με τον πολιτισμό, τον εναλλακτικό τουρισμό και την εμπειρία του χρήστη. Μία πιθανή κατεύθυνση αφορά την ανάπτυξη διαδραστικών εφαρμογών, ψηφιακών χαρτών και εμπειριών εναλλακτικού τουρισμού, οι οποίες θα μπορούσαν να αναδείξουν την ιστορία, τη βιομηχανική κληρονομιά και το τοπίο των ορυχείων με ασφαλή, εκπαιδευτικό και βιωματικό τρόπο. Μέσα από τέτοιες δράσεις, στοιχεία που συνδέονται με τη λιγνιτική ταυτότητα της περιοχής θα μπορούσαν να μετατραπούν σε πεδία πολιτιστικής μνήμης, εκπαίδευσης και δημιουργικής επαναχρήσης. Παρότι η υλοποίηση τέτοιων πρωτοβουλιών απαιτεί θεσμική υποστήριξη, πόρους και συνεργασίες, η ομάδα πιστεύει ότι οι νέοι άνθρωποι και οι φοιτητές μπορούν να συμβάλουν με δημιουργικές ιδέες και σύγχρονες προσεγγίσεις στη διαμόρφωση νέων μορφών πολιτιστικής και τουριστικής ανάπτυξης, προσαρμοσμένων στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής. Ως νέοι επιστήμονες, τα μέλη της ομάδας επιδιώκουν να προσεγγίζουν τη μετάβαση αυτή με θετική ματιά, δημιουργικότητα και διάθεση ενεργής συμμετοχής στο μέλλον της περιοχής».
– Πώς ξεκινά ένας φοιτητής στην Κοζάνη να ασχολείται με τη σχεδίαση προϊόντων και συστημάτων; Είναι κάτι που γεννιέται ως όνειρο ή προκύπτει μέσα από τις σπουδές;
«Η ενασχόληση με τη σχεδίαση προϊόντων και συστημάτων προκύπτει συχνά είτε από ένα προϋπάρχον ενδιαφέρον για το design είτε μέσα από την ίδια τη διαδικασία των σπουδών. Πολλοί φοιτητές εισέρχονται στο αντικείμενο έχοντας αρχικά διαφορετικές προσδοκίες ή επαγγελματικούς προσανατολισμούς, ωστόσο μέσα από τα μαθήματα, τα εργαστήρια και τις συλλογικές δράσεις ανακαλύπτουν σταδιακά τη δημιουργική και εφαρμοσμένη διάσταση του σχεδιασμού. Παράλληλα, αρκετοί φοιτητές επιλέγουν το συγκεκριμένο αντικείμενο έπειτα από προσωπική έρευνα και ενημέρωση από ήδη αποφοίτους του Τμήματος Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων, οι οποίοι μεταφέρουν τις εμπειρίες και τις επαγγελματικές δυνατότητες που προσφέρει ο κλάδος. Η επαφή αυτή λειτουργεί συχνά ενθαρρυντικά για νέους φοιτητές που αναζητούν ένα γνωστικό αντικείμενο το οποίο συνδυάζει τεχνολογία, δημιουργικότητα και καινοτομία. Η συμμετοχή σε πραγματικά έργα, συνεργασίες και βιωματικές εμπειρίες συμβάλλει καθοριστικά στην ανάπτυξη ενδιαφέροντος για το αντικείμενο, καθώς οι φοιτητές αντιλαμβάνονται τον σχεδιασμό ως έναν δυναμικό συνδυασμό τεχνολογίας, αισθητικής και κοινωνικής παρέμβασης».
– Τι κερδίζετε ως φοιτητές από αυτή τη συμμετοχή; Πιστεύετε ότι σας δίνει πλεονέκτημα στην αγορά εργασίας;
«Η συμμετοχή στην ομάδα ΚΟΖΑΪΝ προσφέρει στους φοιτητές πολύτιμες εμπειρίες που λειτουργούν ως προσομοίωση του επαγγελματικού περιβάλλοντος. Μέσα από τη συνεργασία, την ανάληψη ευθυνών και την υλοποίηση πραγματικών έργων, τα μέλη αναπτύσσουν δεξιότητες επικοινωνίας, οργάνωσης, συντονισμού και δημιουργικής επίλυσης προβλημάτων. Παράλληλα, η καθοδήγηση από την ακαδημαϊκή υπεύθυνη της ομάδας συμβάλλει ουσιαστικά στην επαγγελματική και προσωπική εξέλιξη των φοιτητών, ενισχύοντας την αυτοπεποίθησή τους και προσφέροντάς τους εμπειρίες που μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικό πλεονέκτημα στην αγορά εργασίας». Ως μέλη της ΚΟΖΑΪΝ, θα θέλαμε να εκφράσουμε τις θερμές μας ευχαριστίες προς την ακαδημαϊκή υπεύθυνη και διδάσκουσα Κωνσταντία (Κωνστάντζα) Χαδιώ, καθώς και προς την Πρόεδρο του Τμήματος Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων και συνολικά το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, για τη διαρκή στήριξη, την εμπιστοσύνη και τη συνεχή ενθάρρυνση που προσφέρουν τόσο σε κάθε φοιτητή ξεχωριστά όσο και στην ομάδα συνολικά. Η υποστήριξή τους αποτελεί για εμάς πολύτιμο εφόδιο δημιουργίας, εξέλιξης και συνεργασίας. Παράλληλα, η ομάδα παραμένει ανοιχτή σε νέες προτάσεις, συνέργειες και δημιουργικές συνεργασίες που μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη και τη σύνδεση της ακαδημαϊκής κοινότητας με την κοινωνία. Θα θέλαμε επίσης να ευχαριστήσουμε θερμά και εσάς, καθώς και προσωπικά τον δημοσιογράφο Θ. Μήγκο και το kozan.gr, για τη φιλοξενία, την προβολή του έργου μας και το βήμα που δίνετε στους νέους φοιτητές και στις δημιουργικές πρωτοβουλίες της περιοχής. Ευχαριστούμε θερμά.
kozan.gr – Θοδωρής Μήγκος
