Με μεγάλο ενδιαφέρον διαβάσαμε την ανακοίνωση της ΔΕΗ ΑΕ με τίτλο “Η αλήθεια για την απολιγνιτοποίηση και το αναπτυξιακό μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας”[1] μέσω της οποίας επιχειρείται να δοθεί μια απάντηση σχετικά με την ανατίναξη των 3 εκσκαφέων στο ορυχείο Μαυροπηγής, την πορεία της απολιγνιτοποίησης καθώς και τα σχέδια της ΔΕΗ AE για την δραστηριοποίησή της στον τόπο μας.
Το κείμενο χαρακτηρίζεται από έντονα χαρακτηριστικά υποκειμενικής προσέγγισης και εταιρικής προωθητικής επιχειρηματολογίας. Επίσης διακρίνεται σε πολλά σημεία ένας απολογητικός τόνος αφού η ΔΕΗ ΑΕ μάλλον αναγνωρίζει ότι οι τελευταίες ενέργειές της και η συμπεριφορά της ως “αφεντικό” της περιοχής έθιξαν την κοινή γνώμη και προσπαθεί να καθησυχάσει τους διαμαρτυρόμενους αμβλύνοντας τις γωνίες των προκλητικά άκομψων ενεργειών της. Προσπαθεί επίσης να πείσει για τις καλές της προθέσεις τόσο για ότι έπραξε όσο και για το τι πρόκειται να πράξει.
Δεν θα μπω, σε αυτή τη φάση, στην ανάλυση των τεχνικών δεδομένων του κειμένου αφού κάτι τέτοιο απαιτεί προσεκτική έρευνα επομένως θα ήταν μια εσφαλμένη και πολιτικά αναξιόπιστη ενέργεια χωρίς την απαραίτητη τεχνοκρατική αιτιολόγηση. Σε γενικές γραμμές όμως ότι το κείμενο μιλά σχεδόν αποκλειστικά για οικονομία, επενδύσεις, τεχνολογία, περιβάλλον, στοιχεία συνηθισμένα σε ένα ιλουστρασιόν φυλλάδιο εταιρικής διαφήμισης, ενώ δεν κάνει καμία αναφορά για την αντιμετώπιση της φτωχοποίησης, την εγκατάλειψη της περιοχής και την ασυδοσία των ενεργειών της ΔΕΗ ΑΕ, στοιχεία που θα θέλαμε εμείς να διαβάσουμε. Μισές αλήθειες δηλαδή, όμως συνήθως οι μισές αλήθειες είναι χειρότερες από ψέματα.
Για το θέμα των ημερών που είναι η ανατίναξη των εκσκαφέων, η ΔΕΗ ΑΕ έρχεται εκ των υστέρων να αιτιολογήσει τεχνικά την επιλογή της. Μάλλον αναγνωρίζει ότι κακώς προχώρησε σε αυτή την ενέργεια εν κρυπτώ, τάζει και τα απαραίτητα καθρεφτάκια σε εμάς τους ιθαγενείς αναγγέλλοντας για πολλοστή φορά την δημιουργία Μουσείου Βιομηχανικής Κληρονομιάς στην Πτολεμαΐδα για να καμφθούν οι “συναισθηματικές” αντιδράσεις παραβλέποντας ότι:
- το 2016 η ΔΕΗ αποφάσισε τη δημιουργία Πάρκου Λιγνιτικής – Βιομηχανικής Κληρονομιάς με βάση το συγκρότημα της ΛΙΠΤΟΛ,
- το 2017 πραγματοποιήθηκε διεθνές επιστημονικό συμπόσιο στην Πτολεμαΐδα με θέμα τη βιομηχανική κληρονομιά της ΛΙΠΤΟΛ και τις δυνατότητες αξιοποίησής της,
- το 2018 η ΔΕΗ ανακοίνωσε επίσημα ότι προχωρά στη δημιουργία του Πάρκου Λιγνιτικής Βιομηχανικής Κληρονομιάς στους χώρους της παλιάς ΛΙΠΤΟΛ,
- το 2025 το ανακοίνωσε για πολλοστή φορά ο κ. Στάσσης στην περιβόητη παρουσίαση του επενδυτικού πλάνου της ΔΕΗ ΑΕ από τον ΑΗΣ Καρδιάς υπό την προστασία ΜΑΤ και ρίψης δακρυγόνων στους διαμαρτυρόμενους.
Μάλλον σκέφτηκαν πως άλλη μία ανακοίνωση δεν βλάπτει.
Εντύπωση προκαλεί επίσης η φράση πως η περιοχή μας είναι ιδανική για την κατασκευή του νέου Mega Data Center λόγω και της “ …ύπαρξης έτοιμων βιομηχανικών εκτάσεων με εξασφαλισμένες αδειοδοτήσεις”, που ενδεχομένως να αποτελεί μια γενικόλογη αναφορά αλλά, λαμβάνοντας υπόψη το βεβαρυμμένο παρελθόν της ΔΕΗ ΑΕ σε διαδικασίες αδειοδοτήσεων, μπορεί να εκληφθεί και ως ενδεχόμενη υπεκφυγή έκδοσης νέων αδειών. Είναι άλλωστε γνωστό ότι μέχρι σήμερα δεν έχει εκδοθεί καμία άδεια για την τεράστια αυτή εγκατάσταση ενώ σύμφωνα με την ΔΕΗ ΑΕ οι εργασίες κατασκευής θα ξεκινήσουν άμεσα. Αυτά τα δυο γεγονότα δεν συμβαδίζουν. Το Mega Data Center είναι μια τεράστια επένδυση που σίγουρα δεν απορρίπτουμε εκ των προτέρων χωρίς να ενημερωθούμε για τις λεπτομέρειές της, μία επένδυση όμως που αποφασίστηκε και πάλι ερήμην όλων υμών δημιουργώντας αρνητική προδιάθεση στην περιοχή.
Κλείνοντας θεωρώ ότι η ανακοίνωση της ΔΕΗ ΑΕ φανερώνει,
- το άγχος επιβολής μιας κυρίαρχης άποψης, με τεχνικά στοιχεία, νούμερα, μεγαλοστομίες, υποσχέσεις, ταξίματα και στόχο τον έλεγχο της ενημέρωσης και την τιθάσευση της κοινής γνώμης που μέχρι τώρα αγνοήθηκε προκλητικά,
- το άγχος να εδραιωθεί το ψευτοδίλημμα «ΑΠΕ αντί λιγνίτη» ενώ τελικά αυτό που εφαρμόστηκε είναι «εισαγόμενο ορυκτό αέριο αντί λιγνίτη»,
- το άγχος να σταματήσουν άμεσα οι όποιες αντιδράσεις μπορεί να θίξουν το ενδιαφέρον των περιζήτητων hyperscalers,
- το άγχος για να πειστούμε όλοι για τις καλές προθέσεις της ΔΕΗ ΑΕ και να πανηγυρίσουμε για τα εκατομμύρια των κερδών της εταιρίας «μας».
Δυστυχώς για τους συντάκτες της ανακοίνωσης, το μόνο που καταφέρνουν είναι να καταλάβουμε ότι μάλλον δεν έχουν πατήσει ποτέ το πόδι τους στην περιοχή, τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια, και να αντιληφθούμε την πλήρη αδιαφορία της ΔΕΗ ΑΕ για την άποψη των κατοίκων της περιοχής και για τις προοπτικές της.
Είναι στο χέρι μας να τους αποδείξουμε το λάθος τους και να διεκδικήσουμε οργανωμένα, ρεαλιστικά, τεκμηριωμένα αλλά και αγωνιστικά αυτά που μας ανήκουν για ένα καλύτερο αύριο στον τόπο μας.
Χάρης Κουζιάκης
Δημοτικός Σύμβουλος Κοζάνης
Επικεφαλής της Δημοτικής Κίνησης «Κοζάνη Τόπος να Ζεις»
[1] https://www.ppcgroup.com/el/omilos-dei/grafeio-typou/deltia-typou/prosfata/deltia-tipou-2026/iounios-2026/i-alitheia-gia-tin-apolignitopoihsi-kai-toanaptixiako-mellon-tis-dutikis-makedonias/
Τα fake news για τον λιγνίτη και η πραγματικότητα: Η ελεγχόμενη ανατίναξη τριών παλιών εκσκαφέων από τη ΔΕΗ, στο κλειστό λιγνιτωρυχείο Μαυροπηγής, στην περιοχή της Πτολεμαΐδας, έγινε η αφορμή για να στηθεί -στα social media κυρίως- ένα ακόμη γνώριμο σκηνικό παραπληροφόρησης. Από λογαριασμούς προσώπων που έχουν κάνει… χόμπι τους τη συνωμοσιολογία, μέχρι τοπικούς “πολιτικάντηδες” που επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν τη “νοσταλγία του λιγνίτη” και ακραίες φωνές που βλέπουν παντού “σχέδια διάλυσης”, μια τεχνική διαδικασία απομάκρυνσης παροπλισμένου εξοπλισμού φορτίστηκε με σενάρια που δεν στηρίζονται στα πραγματικά δεδομένα.
Κάποιοι υποστήριξαν ότι οι εκσκαφείς καταστράφηκαν επίτηδες, ώστε, αν στο μέλλον αποφασιστεί η επιστροφή στον λιγνίτη, να μην υπάρχουν πλέον τα μηχανήματα που θα μπορούσαν να στηρίξουν μια τέτοια επιλογή. Άλλοι προχώρησαν ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι η κατεδάφιση δεν αφορά μόνο τον εξοπλισμό, αλλά εντάσσεται σε μια προσπάθεια να σβήσει από τη συλλογική μνήμη της Δυτικής Μακεδονίας η ιστορία του λιγνίτη, των ορυχείων και των ανθρώπων που εργάστηκαν σε αυτά.
Και στις δύο περιπτώσεις, η βάση είναι η ίδια: αστήρικτες εκτιμήσεις, άγνοια και συναισθηματική εκμετάλλευση μιας περιοχής που πράγματι σήκωσε για δεκαετίες το βάρος της ηλεκτροδότησης της χώρας. Μόνο που η πραγματικότητα είναι αρκετά πιο απλή και πολύ λιγότερο συνωμοτική. Οι εκσκαφείς που διαλύθηκαν ήταν μηχανήματα ηλικίας άνω των 50 ετών, παροπλισμένα εδώ και τουλάχιστον μια δεκαετία, βουτηγμένα στη σκόνη χωρίς καμία ουσιαστική λειτουργική αξία. Δεν επρόκειτο για χρήσιμο βιομηχανικό εξοπλισμό που περίμενε να ξαναδουλέψει, αλλά για βαριές μεταλλικές κατασκευές που είχαν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους.
Ούτε υπήρχε πραγματικό αγοραστικό ενδιαφέρον. Ενεργειακές εταιρείες ή ορυχεία που αναζητούν αντίστοιχο εξοπλισμό στρέφονται σε νεότερα και αξιοποιήσιμα μηχανήματα, τα οποία μπορούν να αναβαθμιστούν και να εκσυγχρονιστούν. Οι συγκεκριμένοι εκσκαφείς είχαν πλέον κυρίως αξία μετάλλου, δηλαδή σκραπ.
Άρα η κατεδάφισή τους δεν συνδέεται με κάποια απώλεια λειτουργικής δυνατότητας στη λιγνιτική παραγωγή. Το ζήτημα του λιγνίτη δεν κρίνεται από τρεις παροπλισμένους εκσκαφείς στη Μαυροπηγή. Κρίνεται από το αν μπορεί σήμερα να σταθεί οικονομικά στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Και εκεί η απάντηση είναι ξεκάθαρη: η λιγνιτική παραγωγή στην Ελλάδα, όπως λειτουργούσε για δεκαετίες, έχει ουσιαστικά τελειώσει, επειδή έχει καταστεί οικονομικά μη ανταγωνιστική.
Σήμερα, η μόνη μονάδα που μπορεί να παράγει ρεύμα από λιγνίτη στην Ελλάδα είναι η Πτολεμαΐδα V. Και αυτή μπαίνει στο σύστημα σπάνια, καθώς η λειτουργία της δεν είναι ανταγωνιστική σε σχέση με άλλες μορφές ηλεκτροπαραγωγής. Η παραγωγή από λιγνίτη επιβαρύνεται πλέον με πολύ υψηλό κόστος ρύπων. Λόγω των ποιοτικών χαρακτηριστικών του ελληνικού λιγνίτη και του χαμηλού βαθμού φόρτισης των λιγνιτικών μονάδων, οι εκπομπές φτάνουν περίπου από 1,15 έως 1,6 τόνους CO2 ανά παραγόμενη MWh.
Με την τιμή του CO2 να κινείται γύρω από τα 80 ευρώ ανά τόνο και με τάση ανόδου προς τα 90 ή και τα 100 ευρώ, μόνο το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών διαμορφώνεται περίπου στα 92 ευρώ ανά MWh για την Πτολεμαΐδα V και μπορεί να φτάσει έως τα 160 ευρώ ανά MWh για παλαιότερες μονάδες.
Με απλά λόγια, πριν υπολογιστούν μισθοί, συντηρήσεις, λειτουργικά έξοδα και το ίδιο το κόστος του καυσίμου, ο λιγνίτης ξεκινά ήδη από κόστος που συχνά ξεπερνά τη μέση τιμή της χονδρικής αγοράς. Όταν η αγορά κινείται περίπου στα επίπεδα των 90 ευρώ ανά MWh, είναι προφανές ότι δεν μπορεί να σταθεί ως κανονική πηγή παραγωγής. Δεν τον “σκοτώνει” η αποξήλωση παλιών μηχανημάτων. Τον έχει ξεπεράσει η ίδια η οικονομία της αγοράς ενέργειας. Πέρα όμως από αυτό υπάρχει και το ζήτημα της ευελιξίας. Το σημερινό ηλεκτρικό σύστημα δεν μοιάζει με εκείνο των προηγούμενων δεκαετιών. Μεγάλο μέρος της παραγωγής προέρχεται πλέον από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ενώ οι μονάδες φυσικού αερίου καλούνται να καλύπτουν τα κενά. Γι’ αυτό χρειάζονται μονάδες που μπορούν να ανεβοκατεβάζουν γρήγορα παραγωγή.
Οι λιγνιτικές μονάδες δεν είναι τέτοιες. Είναι μονάδες βάσης, σχεδιασμένες να λειτουργούν συνεχώς. Δεν μπορούν να ανοιγοκλείνουν εύκολα, ούτε να προσαρμόζονται γρήγορα στις μεταβολές της ζήτησης και της παραγωγής από ΑΠΕ. Αντίθετα, οι μονάδες φυσικού αερίου είναι πολύ πιο ευέλικτες και μπορούν να στηρίξουν το σύστημα σε περιόδους αιχμής ή απότομων μεταβολών.
Το ίδιο ισχύει και για το δεύτερο “αφήγημα”, ότι δήθεν με την κατεδάφιση των εκσκαφέων σβήνει η μνήμη του λιγνίτη. Η βιομηχανική ιστορία της Δυτικής Μακεδονίας δεν διασώζεται αφήνοντας επικίνδυνα κουφάρια να σκουριάζουν στα πρώην ορυχεία. Διασώζεται με οργανωμένο τρόπο, μέσα από τη συντήρηση και ανάδειξη επιλεγμένων εγκαταστάσεων, μηχανημάτων και κτιρίων που έχουν πραγματική ιστορική αξία.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο σχεδιασμός της ΔΕΗ για Μουσείο Βιομηχανικής Κληρονομιάς στην περιοχή της Πτολεμαΐδας. Εκεί προβλέπεται να διατηρηθούν και να αναδειχθούν εμβληματικά βιομηχανικά κτίρια, εγκαταστάσεις και μηχανήματα, ώστε η διαδρομή του λιγνίτη και των ανθρώπων του να παρουσιαστεί με ασφάλεια, τεκμηρίωση και σεβασμό.
Η ΔΕΗ, από την πλευρά της, παραμένει στη Δυτική Μακεδονία με νέο επενδυτικό αποτύπωμα. Η περιοχή μπαίνει στον σχεδιασμό της ως κόμβος καθαρής και ευέλικτης ενέργειας, με φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 2,13 GW, επενδύσεις στην αποθήκευση και υποδομές που θα στηρίζουν το ηλεκτρικό σύστημα στην εποχή των ΑΠΕ.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη νέα φάση έχει και η Πτολεμαΐδα V, η οποία μετατρέπεται σε μονάδα φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου. Ο σταθμός θα συνεχίσει να αξιοποιείται με διαφορετικό καύσιμο και μεγαλύτερη ευελιξία, με προγραμματισμένη λειτουργία ως ανοιχτού κύκλου στις αρχές του 2028 και ως συνδυασμένου κύκλου το 2029, διατηρώντας τεχνικό προσωπικό και τεχνογνωσία στην περιοχή.
Αλλάζει η ενεργειακή ταυτότητα της Δυτικής Μακεδονίας
Παράλληλα, δρομολογούνται έργα που συνδέονται με τη νέα ενεργειακή ταυτότητα της Δυτικής Μακεδονίας: νέα μονάδα συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας υψηλής απόδοσης για την τηλεθέρμανση, επενδύσεις σε πράσινο υδρογόνο στο Αμύνταιο και αξιοποίηση παλαιών υποδομών, όπως στον ΑΗΣ Καρδιάς, για τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος.
Σημαντική θέση στην επόμενη ημέρα της περιοχής έχει και η απόφαση της ΔΕΗ να ξεκινήσει εντός του έτους την κατασκευή Mega Data Center στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Σε πρώτη φάση προβλέπεται ισχύς 300 MW, με δυνατότητα επέκτασης έως 1.000 MW, εφόσον υπάρξει δέσμευση από hyperscalers.
Συνολικά, το επενδυτικό πλάνο της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, ύψους 5,75 δισ. ευρώ, δείχνει ότι η περιοχή δεν εγκαταλείπεται. Αλλάζει παραγωγικό μοντέλο. Από κέντρο λιγνιτικής παραγωγής μετατρέπεται σταδιακά σε κόμβο πράσινης ενέργειας, αποθήκευσης, ευέλικτων μονάδων και νέων τεχνολογιών.
Κύριε Στάση εσύ;
βρισκω θετικο το οτι δεν επεσες στην λουμπα να κατηγορησεις την ΔΕΗ γιατι ανατιναξε τον εκσκαφέα. Καταλαβες οτι ηταν δικαιολογημενο και αυτο δειχνει οτι εισαι ξυπνιος και δεν παρασυρεσαι. Το ιδιο και για το data center, λες περιμενουμε να δουμε τι θα προτεινουν. Μακαρι να το καταλαβει ο κοσμος αλλα δεν εχω και πολλές ελπίδες.
Θα έπρεπε να ήσουν δήμαρχος.-
Γεια σου ρε κουζιακη με τα ωραια κειμενα σου. Χαρα στο κουραγιο σου.