Ο Δήμος Κοζάνης και η Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης (ΚΔΒΚ), είχαν τη χαρά και την τιμή να συμμετάσχουν στο παγκόσμιο συνέδριο της Διεθνούς Ένωσης Μουσικών Βιβλιοθηκών, Αρχείων και Κέντρων Τεκμηρίωσης (International Association of Music Libraries, Archives and Documentation Centres – IAML), το οποίο πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, λαμβάνοντας χώρα από τις 28 Ιουνίου έως τις 3 Ιουλίου, στο Μέγαρο Μουσικής της Θεσσαλονίκης.
Μάλιστα, αξίζει να τονιστεί ότι ήταν η πρώτη φορά που η Κοβεντάρειος Δημοτική μας Βιβλιοθήκη, συμμετείχε ενεργά και με εισηγήσεις, σε ένα παγκόσμιο συνέδριο.
Το «παρών» έδωσε η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Τουριστικής Ανάπτυξης και Εξωστρέφειας Ρίτα Κύργια και η Αν. Προϊσταμένη της ΚΔΒΚ Ελένη Μαργαρίτη, παρουσιάζοντας τις θεματικές «Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης: 300 Χρόνια Ιστορίας, μια νέα εποχή γνώσης» και «Η μουσική συλλογή της Κοβεντάρειου Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης και η σύνδεση της πόλης με εξέχουσες μουσικές προσωπικότητες της Κεντρικής Ευρώπης».
Μεταξύ άλλων η Κοβεντάρειος έχει ιδιαίτερες και σημαντικές μουσικές συλλογές κυρίως στη βυζαντινή μουσική και τα τελευταία χρόνια και στη δυτική μουσική. Η Κοζάνη βρίσκεται σε μια περιοχή που είχε ιδιαίτερους δεσμούς με τη Βαλκανική Χερσόνησο και την Κεντρική Ευρώπη από την εποχή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, λόγω της ανάπτυξης του εμπορίου και των ευνοϊκών εμπορικών συνθηκών από τον 17ο αιώνα. Οι ελληνικές κοινότητες που δημιουργούνται, εκτός από εμπορικά κέντρα εξελίσσονται σε πνευματικές εστίες της εποχής. Έτσι οι οικογένειες εμπόρων που εγκαταστάθηκαν στην Κεντρική Ευρώπη προσέφεραν στον πολιτισμό, στην τέχνη και στη μουσική ζωή της περιοχής που εγκαταστάθηκαν. Για παράδειγμα η οικογένεια Δούμπα, η οικογένεια Κάραγιάννη (Karajian), Σίνα κ.α.
Η μουσική στην Κοζάνη είχε πάντοτε ιδιαίτερη σημασία, η οποία αντανακλά στις συλλογές της βιβλιοθήκης και στα αρχεία της. Στις παρουσιάσεις έγινε αναφορά στην ιστορική διαδρομή της βιβλιοθήκης και στις μουσικές της συλλογές, οι οποίες φωτίζουν πτυχές της μουσικής κίνησης και ζωής στην περιοχή, αλλά και των οικογενειών που μετανάστευαν και δραστηριοποιήθηκαν στην Κεντρική Ευρώπη.
Στο συνέδριο πήραν μέρος περίπου 300 επιστήμονες και επαγγελματίες από όλο τον κόσμο, ενώ το πρόγραμμα περιελάμβανε περισσότερες από 140 επιστημονικές ανακοινώσεις, εργαστήρια, σεμινάρια και διεπιστημονικές συναντήσεις. Κατά τη διάρκειά του, επιδιώχθηκε η καλύτερη κατανόηση της πολιτιστικής σημασίας των μουσικών βιβλιοθηκών, αρχείων και κέντρων τεκμηρίωσης σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, η υποστήριξη των έργων μουσικής βιβλιογραφίας και τεκμηρίωσης, αλλά και η διευκόλυνση της διαθεσιμότητας μουσικών εκδόσεων και εγγράφων μέσω διεθνών ανταλλαγών και δανεισμού.
Η διοργάνωση υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, και ειδικότερα το Τμήμα Μουσικών Σπουδών και τη Βιβλιοθήκη του, καθώς και με τη στήριξη της Κεντρικής Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του ιδρύματος. Στη διοργάνωση συμμετείχαν επίσης το Ελληνικό Παράρτημα της IAML (GR-IAML) και η Ένωση Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων και Επιστημόνων Πληροφόρησης (ΕΕΒΕΠ).
Στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Συνεδρίου πραγματοποιήθηκαν τέσσερις σημαντικές συναυλίες ελεύθερες για το κοινό στο πολιτιστικό πρόγραμμα, στις 29, 30/6 και 2/7 (μεσημέρι και απόγευμα). Στη διοργάνωση συνέβαλαν επίσης με ποικίλες δράσεις και ξεναγήσεις το Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών, το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης και η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης.
Με αφετηρία τη σχέση ανάμεσα στη μουσική μνήμη και τη ζωντανή καλλιτεχνική δημιουργία, το πρόγραμμα συνδέει έργα μεγάλων μελουργών της Βυζαντινής παράδοσης που διασώθηκαν σε χειρόγραφα με την προφορική παράδοση. Έτσι ακολουθήθηκε μια διαδρομή από το μουσικό αρχείο και την ιστορία της βυζαντινής μουσικής προς τις νέες αποδόσεις και ερμηνευτικές πρακτικές του παρόντος.
Τη Δευτέρα 29 Ιουνίου στην Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ, για των εορτασμό των 40 χρόνων του Τμήματος Μουσικών Σπουδών καθώς και του Παγκόσμιου Συνεδρίου IAML, με τίτλο «Θεσσαλονίκη: από το αρχείο στη σύγχρονη δημιουργία».
Την Τρίτη 30 Ιουνίου 2026, στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου, συναυλία με τίτλο “Ύμνοι προς τιμήν της Παναγίας, των εν Θεσσαλονίκη Αγίων και της Πρωτομάρτυρος Θέκλας”. Μετά από έρευνα σε χειρόγραφες πηγές και μεταγραφή τους στη “σύγχρονη” σημειογραφία, παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στη σύγχρονη εποχή ύμνοι προς τιμή των Θεσσαλονικέων Αγίων.
Την Πέμπτη στην Αίθουσα «Αιμίλιος Ριάδης» του Μεγάρου Μουσικής πραγματοποιήθηκε παρουσίαση με τίτλο «Βιώνοντας τον Βυζαντινό Χορό III: Η Λειτουργία του Καμίνου σύμφωνα με τον Συμεών της Θεσσαλονίκης».
Αυτό το διεπιστημονικό έργο συνδυάζει την Ψαλτική Τέχνη, τη Μουσικολογία, τις Βυζαντινές Σπουδές και την Αρχιτεκτονική Ακουστική, με σκοπό την υλοποίηση της έννοιας του «Ενεργού Αρχείου». Η τελετουργία δεν παραμένει πλέον σιωπηλή στα φύλλα του χειρογράφου, αλλά αναβιώνει ως ακουστική και οπτική εμπειρία. Το τρίτο μέρος της σειράς επιτυγχάνει μια πολυαισθητηριακή ψηφιακή απόδοση της ακολουθίας της Καμίνου, ακολουθώντας αυστηρά τις λειτουργικές οδηγίες του 15ου αιώνα του Συμεών, Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης.
