Με αφορμή την ολοκλήρωση του Ε65, ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Δυτική Μακεδονία αποκτά επιστημονική εργασία των Σεραφείμ Πολύζου και Ευθύμιου Νάκα, από την Πολυτεχνική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, η οποία εκπονήθηκε και παρουσιάστηκε το 2010, ενώ το πλήρες κείμενό της αναρτήθηκε το 2019 στην επιστημονική πλατφόρμα ResearchGate (δείτε εδώ). Ο Σεραφείμ Πολύζος, τότε Επίκουρος Καθηγητής της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, είναι Πολιτικός Μηχανικός, Οικονομολόγος και διδάκτορας Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, ενώ ο Ευθύμιος Νάκας αναφέρεται στην ίδια την εργασία ως Πολιτικός Μηχανικός, MSc.
Η επιστημονική εργασία εξετάζει κάτι περισσότερο από το προφανές όφελος ενός νέου δρόμου. Δεν περιορίζεται δηλαδή στο πόσο μειώνεται ο χρόνος μιας διαδρομής, αλλά επιχειρεί να εκτιμήσει ποιες περιοχές αποκτούν καλύτερη πρόσβαση, πού μειώνεται περισσότερο το μεταφορικό κόστος και πώς μπορεί να αλλάξουν οι οικονομικές ισορροπίες μεταξύ των περιοχών της χώρας. Πρέπει εξαρχής να σημειωθεί ότι πρόκειται για εκτίμηση που βασίζεται στα δεδομένα και στις παραδοχές της περιόδου κατά την οποία εκπονήθηκε η εργασία και όχι για απολογισμό των πραγματικών οικονομικών επιπτώσεων μετά την ολοκλήρωση του αυτοκινητοδρόμου.
Και σε ό,τι αφορά τη Δυτική Μακεδονία, τα αποτελέσματα δεν είναι ίδια για όλους. Ένα από τα βασικά μεγέθη που χρησιμοποιεί η μελέτη είναι το λεγόμενο «πληθυσμιακό δυναμικό». Με απλά λόγια, πρόκειται για έναν τρόπο μέτρησης της προσβασιμότητας: πόσο δηλαδή «κοντύτερα» έρχεται μια περιοχή σε άλλες αγορές και πληθυσμιακά κέντρα μετά τη μείωση των χρονοαποστάσεων.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, στις περιοχές που επηρεάζονται σε υψηλό βαθμό περιλαμβάνονται η Φθιώτιδα, τα Ιωάννινα, η Καρδίτσα, τα Τρίκαλα, αλλά και η Καστοριά και τα Γρεβενά. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Δύο περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας εμφανίζονται μεταξύ εκείνων στις οποίες ο Ε65 προκαλεί σημαντική μεταβολή στην προσβασιμότητα. Η Κοζάνη, αντίθετα, δεν κατονομάζεται από τους ερευνητές στην ίδια κατηγορία υψηλής επίδρασης. Εδώ βρίσκεται και μια σημαντική λεπτομέρεια της μελέτης. Το γεγονός ότι μια περιοχή αποκτά καλύτερη πρόσβαση μέσω ενός αυτοκινητοδρόμου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι θα έχει και το μεγαλύτερο οικονομικό όφελος.
Όταν οι ερευνητές εξετάζουν ειδικότερα τη μείωση του μεταφορικού κόστους, η εικόνα αλλάζει. Τα μεγαλύτερα οφέλη εντοπίζονται στη Φθιώτιδα, τη Βοιωτία, τη Θεσπρωτία, τα Ιωάννινα και τους θεσσαλικούς νομούς. Στο συγκεκριμένο σκέλος της ανάλυσης αναφέρεται μάλιστα ότι οι νομοί της Μακεδονίας και της Θράκης δεν επηρεάζονται στις μεταφορές τους.
Επομένως, χρειάζεται να διαχωρίζονται δύο πράγματα: ο Ε65 μπορεί να βελτιώνει σημαντικά την προσβασιμότητα μιας περιοχής χωρίς αυτό να μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη μείωση του μεταφορικού κόστους ή σε οικονομική ανάπτυξη.
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το τμήμα της μελέτης που εξετάζει τις λεγόμενες «αναδιανεμητικές μεταβολές». Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Ένας νέος αυτοκινητόδρομος δεν δημιουργεί μόνο ευκολότερες μετακινήσεις. Αλλάζει και τον οικονομικό χάρτη γύρω του. Μια περιοχή αποκτά ευκολότερη πρόσβαση σε μεγαλύτερες αγορές, οι επιχειρήσεις μπορούν να κινηθούν διαφορετικά, ο ανταγωνισμός μεταξύ περιοχών αυξάνεται και οικονομικές δραστηριότητες μπορεί να ενισχυθούν σε έναν τόπο περισσότερο από έναν άλλο. Και εδώ προκύπτει ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα ευρήματα της εργασίας. Οι ερευνητές αναφέρουν μεταξύ των περιοχών που αναμένεται να ευνοηθούν από τις αναδιανεμητικές μεταβολές την Καστοριά, μαζί με τη Δυτική Θεσσαλία, τα Ιωάννινα και τη Θεσπρωτία. Την ίδια στιγμή, όμως, αναφέρουν ότι περιοχές της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας δέχονται μεγαλύτερη αρνητική επιρροή στη συγκεκριμένη ανάλυση. Εδώ προκύπτει και μια φαινομενικά παράδοξη εικόνα. Τα Γρεβενά, παρότι βρίσκονται εγγύτερα στον Ε65 και καταγράφουν υψηλή επίδραση στην προσβασιμότητα, δεν κατονομάζονται από τους συγγραφείς μεταξύ των περιοχών που ευνοούνται στη συγκεκριμένη εκτίμηση των αναδιανεμητικών μεταβολών. Αντίθετα, κατονομάζεται η Καστοριά. Πρόκειται, ωστόσο, για δύο διαφορετικές παραμέτρους της ανάλυσης και δεν πρέπει να συγχέονται. Η γεωγραφική εγγύτητα σε έναν αυτοκινητόδρομο δεν αρκεί από μόνη της για να καθορίσει ποιος τελικά αποκομίζει μεγαλύτερα αναπτυξιακά οφέλη.
Η μελέτη δεν προβλέπει συγκεκριμένη οικονομική ζημιά για την Κοζάνη. Δεν υπολογίζει, για παράδειγμα, απώλεια συγκεκριμένου αριθμού θέσεων εργασίας, εισοδήματος ή ΑΕΠ. Οι ίδιοι οι συγγραφείς ξεκαθαρίζουν ότι δεν πραγματοποιούν ακριβή υπολογισμό των αναδιανεμητικών μεταβολών. Χρησιμοποιούν τη σχετική μεταβολή του πληθυσμιακού δυναμικού ως βάση για την εκτίμηση της κατεύθυνσης αυτών των επιδράσεων. Άρα το σωστό συμπέρασμα δεν είναι ότι «ο Ε65 ζημιώνει την Κοζάνη». Το ενδιαφέρον για την Κοζάνη βρίσκεται αλλού. η Κοζάνη δεν κατονομάζεται μεταξύ των περιοχών υψηλής επίδρασης στην προσβασιμότητα, όπως η Καστοριά και τα Γρεβενά, ούτε μεταξύ των περιοχών που οι συγγραφείς αναφέρουν ότι αναμένεται να ευνοηθούν από τις συγκεκριμένες αναδιανεμητικές μεταβολές.
Η μελέτη, λοιπόν, δεν δίνει μια απλή απάντηση του τύπου «η Δυτική Μακεδονία κερδίζει» ή «η Δυτική Μακεδονία χάνει». Τα αποτελέσματα της μελέτης δεν δίνουν ενιαία εικόνα για τη Δυτική Μακεδονία, καθώς διαφοροποιούνται ανάλογα με την παράμετρο που εξετάζεται. Ιδιαίτερα η Καστοριά παρουσιάζει ενδιαφέρον, καθώς εμφανίζεται τόσο μεταξύ των περιοχών με υψηλή επίδραση στην προσβασιμότητα όσο και μεταξύ εκείνων που ευνοούνται στις εκτιμώμενες αναδιανεμητικές μεταβολές.
Για την Κοζάνη, επομένως, το ενδιαφέρον ερώτημα που προκύπτει σήμερα είναι κατά πόσο μπορεί να αξιοποιήσει τον νέο οδικό χάρτη που διαμορφώνει η ολοκλήρωση του Ε65 και τις συνδέσεις του με το υπόλοιπο εθνικό δίκτυο, μετατρέποντάς τες σε πραγματικό αναπτυξιακό πλεονέκτημα. Γιατί, όπως ουσιαστικά αναδεικνύει η συγκεκριμένη μελέτη, ένας νέος αυτοκινητόδρομος μικραίνει τις αποστάσεις, αλλά δεν μοιράζει αυτομάτως τα οφέλη εξίσου σε όλους.
Για αυτό τον λέμε εδώ και τώρα να φτιαχτ το Κοζαν’ Λαρ’σα.
Η περιοχή χρειάζεται άμεσα οικονομική ανάσα και πρόσβαση στ
Ούτε να το γράψεις ολόκληρο δεν άντεξες…..
Όταν φώναζε ο Φουντογλου στο περιφερειακό πως ο Ε65 θα φέρει ανάπτυξη στα Τρίκαλα η Ζουμπι του έλεγε να πάει να ζήσει εκεί και κάτι απίθανοι γραφικοί τύποι ειρωνεύονταν την τοποθέτηση του για το χωροταξικο. Μέχρι εκεί κόβει για ορισμένους εξαλλου
Πήρατε βρε χαμπαρι τι γίνεται απο τη μέρα που άνοιξε σε γρεβενα καστορια. Τι να κανει ο Λαρισαίος στην κοζανη
Οι οδικές συνδέσεις δεν γίνονται για να ευνοηθεί η μία ή άλλη πόλη, είναι να απορεί κανείς πως σκέφτονται (?) κάποιοι…..
Είσαι βαθιά νυχτωμένος. Η Ζεμπιλιάδου έχει δώσει αγώνα για τον κάθετο άξονα Λάρισα – Νίκη. Το Χωροταξικό τον έβγαλε εκτός και τον άφησε μισό και γιαυτό μεταξύ άλλων το καταψήφισε . Ό Φούντογλου και ο Αμανατίδης το ψήφισαν με δύο χέρια… αυτά για μην γράφεις ανοησίες
Πάντως kozan, με όλο το σεβασμό, κάνεις λάθος στην ανάγνωση. Πρώτα από όλα η μελέτη είναι του 2010 με ότι αυτό συνεπάγεται. Επίσης, αν τη διαβάσεις προσεκτικά θα δεις πως οι αναδιανεμητικές μεταβολές είναι συνάρτηση παραγόντων όπως ενδογενή πλεονεκτήματα, παραγωγικές ή τουριστικές ροές και εµπόριο αγαθών. Τα επιστημονικά άρθρα δίνουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα, αρκεί να ξέρει κάποιος να τα αξιολογήσει και να τα ερμηνεύσει στη σωστή τους διάσταση.
Ο Ε65 είναι κέρδος για τις επιχειρήσεις που ήδη υπάρχουν ή ήδη επένδυσαν στην περιοχή. Για όλους τους υπόλοιπους είναι μια διευκόλυνση στο ν’ αδειάσει πιο γρήγορα η Κοζάνη κι η Φλώρινα από κόσμο. Άντε, μήπως γίνει χώρος επιτέλους στη Δυτική Μακεδονία, για να φέρουν οι Γερμανοί τους παράνομους μουσουλμάνους μετανάστες που διακινούν και να διαλύσουν για ακόμα μια φορά τα Βαλκάνια.
Η μελέτη έχει ξεπεραστεί από την πραγματικότητα. Τα δεδομένα που βασίστηκε (2010 ή και 2019 ακόμη) δεν αντανακλούν την πραγματική οικονομική και κοινωνική κατάσταση της Περιφέρειας. Βλέπετε ακολούθησε η περίφημη “Δίκαιη Μετάβαση” και οι επιπτώσεις της.
για αυτό λέμε ότι οι Κοζανίτες είναι μαλωμένοι με τους δρόμους, ούτε περιφερειακό θέλουν, ούτε την Εγνατία ήθελαν, τον δρόμο που έχουν από την πόλη μέχρι το αεροδρόμιο είναι ο πιο στενός της Ελλάδος
Η Κοζάνη είναι καταδικασμένη από τα μυαλά που έχουν όσοι την διοίκησαν και τη διοικούν όλα τα χρόνια. Η μελέτη τα λέει όλα.
Να φτιάξουν έναν τοίχο γύρω από την πόλη, να χορεύουν όλη μέρα τα μπρε μπρε και η πρωτεύουσα να πάει σε άλλη πόλη.
Σε ποια, στην Καστοριά που πάντα είχε και έχει εξωστρεφή προσανατολισμό. Είναι κοντά σε δύο γειτονικές χώρες και έχει αυξημένες καθημερινές σχέσεις μαζί τους, έχει τουρισμό με πολλές προοπτικές περεταίρω ανάπτυξης, έχει αγροτική παραγωγή, έχει αεροδρόμιο υψηλών δυνατοτήτων, ωφελείται από την Ε65 σύμφωνα με τη μελέτη. Δεν μπορεί μία συντηρητική έως οπισθοδρομική Κοζάνη να φρενάρει την ανάπτυξη όλης της δ. Μακεδονίας.
Ρίξε λίγο νερό στο πρόσωπο σου, ξεκουράσου λίγο, η ζέστη σε πείραξε
Μία είναι η λύση για την Κοζάνη ο διορισμός δημάρχου όπως γινόταν με τους νομάρχες παλιά. Και ο οποίος θα έρθει για πρώτη φορά στην πόλη!!!!!!!!!!
Στην Κοζάνη λόγω της στενοκεφαλιάς τους έχασαν το Βόιο, το έδωσαν εξ ολοκλήρου στην Καστοριά. Οι Βοϊώτες κάθε μέρα ψωνίζουν στην αγορά της πόλης, πηγαίνουν το αυτοκίνητο τους στο συνεργείο – εκεί περνούν ΚΤΕΟ, προμηθεύονται οικοδομικά υλικά, πηγαίνουν στους γιατρούς, στα μικροβιολογικά εργαστήρια, στα εργαστήρια οπτικών, στα τεχνικά γραφεία, πίνουν τον καφέ τους στην παραλία, πάνε κινηματογράφο, προτιμούν τα νοσοκομεία της Καστοριάς, των Γρεβενών και το Μποδοσάκειο. Την Τετάρτη στη λαϊκή γίνεται χαμός, μαζί τους είναι εκεί και ο μισός νομός Κορυτσάς, βάζουν και λεωφορεία. Στην Κοζάνη πηγαίνουν μόνον για διοικητικά θέματα επειδή εκεί υπάγονται. Στην Κοζάνη πού να παρκάρουν, όχι μόνο στο κέντρο, καλά εκεί δεν το συζητάμε, ούτε περιφερειακά, για να περάσουν την Γκέρτσου θέλουν μισή ώρα, για να πάνε στο Μαμάτσειο, τους πηγαίνουν μόνο με το ασθενοφόρο, αν δεν τους ρωτήσουν ή δεν έχουν επαφή με το περιβάλλον. Αν είναι σοβαρά έτσι κι αλλιώς τους πηγαίνουν κατ΄ ευθείαν Θεσσαλονίκη. Αυτή είναι η κατάσταση στην Κοζάνη. Ποια είναι η προοπτική της πόλης, καμία, καμία, καμία. Οι φορείς της Κοζάνης ας προβληματισθούν, οι δημοτικές αρχές η μία μετά την άλλη κοιμούνται τον ύπνο του δικαίου. Αν γίνει καλός ο δρόμος προς τη Λάρισα η Κοζάνη θα χάσει τα Σέρβια, το Βελβεντό, όλα τα Καμβούνια. Η Εορδαία είναι αυτάρκης, ούτε που πατάνε το πόδι τους στην Κοζάνη. Κοζάνη από εδώ και πέρα… αντί I love Kozani Κοζάνη κλάφτα Χαράλαμπε!!!
Φίλε χρειάζεσαι βοήθεια……
Φίλε το ποιος χρειάζεται βοήθεια θα το κρίνουν οι αναγνώστες των σχολίων.
Ο καθένας όπως νοιώθει για τους άλλους. Εσύ πάντως έδειξες ότι μισείς το καλό. Θα κριθείς αρνητικά από όσους μας διαβάζουν.