Οι βουλευτικές εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981 σφράγισαν την πολιτική ιστορία της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, φέρνοντας για πρώτη φορά στην εξουσία το ΠΑΣΟΚ υπό την ηγεσία του Ανδρέα Παπανδρέου με το σύνθημα της «Αλλαγής», και τερματίζοντας τη μακρά κυβερνητική θητεία της δεξιάς.
Προσωπική Μαρτυρία: Η «Αλλαγή» μέσα στο Στρατόπεδο (Κως, Οκτώβριος 1981)
Τον Οκτώβριο του 1981 υπηρετούσα τη θητεία μου ως φαντάρος στην ακριτική Κω. Την ημέρα των εκλογών, η ατμόσφαιρα μέσα στο ειδικό εκλογικό τμήμα για τους στρατιώτες ήταν ηλεκτρισμένη, καθώς όλοι ένιωθαν ότι βρισκόμασταν μπροστά σε ένα ιστορικό γύρισμα. Περιμένοντας στην ουρά για να ψηφίσω, με πλησίασε ένας ανθυπολοχαγός του τάγματος , που κατά τη διάρκεια της θητείας μου ήταν όλο μπηχτές, σπασίματα και υπονοούμενα, αλλά ποτέ δεν τα έβγαζε πέρα μαζί μου.
Αυτή τη φορά όμως, δεν υπήρχε η συνήθης στρατιωτική αυστηρότητα. Με πλησίασε, με κοίταξε στα μάτια και σχημάτισε στα χείλη του ένα ελαφρύ, συγκρατημένο μειδίαμα. Ήταν ένα χαμόγελο που πρόδιδε την εσωτερική του αποδοχή για το αναπόφευκτο. Προεξοφλούσε και αυτός, όπως όλη η Ελλάδα, την ερχόμενη Αλλαγή.
Τον χαιρέτησα και εγώ με ένα απλό νεύμα, εξίσου χαμογελαστός. Καθώς προχωρούσα προς την κάλπη, η μόνη σκέψη που πέρασε από το μυαλό μου κοιτάζοντάς τον ήταν μία: “Από αύριο, θα αλλάξεις κι εσύ…”».
Η Νύχτα της «Αλλαγής» στην «Ενέδρα» της Κω.
Το βράδυ της Κυριακής των εκλογών, η μοίρα το έφερε να είμαστε πέντε φαντάροι σκοπιά σε μια ερημική, ακριτική περιοχή έξω από την Κω, κάτω από το βουνό Σύμπετρο, σε μια τοποθεσία που την ονομάζαμε “Ενέδρα“. Μέσα στο σκοτάδι της νύχτας, η μόνη μας γέφυρα με την υπόλοιπη Ελλάδα ήταν ένα μικρό, φορητό ραδιοφωνάκι που είχαμε κρυφά μαζί μας. Μαζευτήκαμε γύρω του και ακούγαμε με κομμένη την ανάσα τη ροή των εκλογικών αποτελεσμάτων.
Όταν πλέον οριστικοποιήθηκε το μεγάλο αποτέλεσμα και ανακοινώθηκε επίσημα η “Αλλαγή“, η έκρηξη της χαράς μας ήταν τέτοια που, πάνω στον ενθουσιασμό μας, πετάξαμε το ραδιοφωνάκι ψηλά στον αέρα. Το κακό όμως έγινε στην προσγείωση: πέφτοντας χτύπησε με δύναμη πάνω σε μια πέτρα και έσπασε.
Το ραδιοφωνάκι σώπασε οριστικά. Από εκείνη τη στιγμή και μέχρι το πρωί που ήρθε η αλλαγή της φρουράς για να φύγουμε, μείναμε μέσα στην απόλυτη σιωπή και στην άγνοια, χωρίς να ξέρουμε τι γίνεται στην υπόλοιπη χώρα. Η αγωνία είχε χτυπήσει κόκκινο και οι αμφιβολίες άρχισαν να μας κυκλώνουν: μήπως παρακούσαμε; Μήπως δεν ακούσαμε καλά μέσα στον ενθουσιασμό μας;
“Άκουσες καλά ρε Τζέλλο;” με ρωτούσαν εναγωνίως οι άλλοι τέσσερις φαντάροι μέσα στο σκοτάδι, ψάχνοντας μια επιβεβαίωση.
Την ηλεκτρισμένη εκείνη ατμόσφαιρα ήρθε να σφραγίσει με μια ιστορική, διπλωματική φράση ο νεαρός Λοχίας μας, που καταγόταν από το Καρπενήσι. Κοίταξε την κατάσταση, ζύγισε τη στιγμή και είπε κοφτά, θέλοντας να κρατήσει τις ισορροπίες του στρατοπέδου μπροστά στο άγνωστο ξημέρωμα: “Εμείς είμαστε ουδέτεροι…”». Πόσο γέλασα!
Στην Κοινότητα Αιανής:
Τα επίσημα αποτελέσματα της εκλογικής αναμέτρησης στην Κοινότητα Αιανής για την ανάδειξη των μελών του Ελληνικού Κοινοβουλίου διαμορφώθηκαν ως εξής:
Πολιτικός Σχηματισμός / Κόμμα Ψήφοι στην Αιανή-Ποσοστό (%)
Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΠΑΣΟΚ) 635-48,85%
Νέα Δημοκρατία (Ν.Δ.) 327-25,15%
Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ) 225-17,31%
Χριστιανική Δημοκρατία (ΧΡ.ΔΗΜ.) 48-3,69%
ΚΚΕ Εσωτερικού (ΚΚΕ ΕΣ.) 55-4,23%
Κόμμα Προοδευτικών (Κ.Π.) 4-0,31%
Ένωση Κέντρου – ΕΔΗΚ 2-0,15%
Λοιπά Κόμματα 4-0,31%
ΣΥΝΟΛΟ ΕΓΚΥΡΩΝ 1.300-100,00%
Ιστορικά συμπεράσματα για την Αιανή:
- Το «Κάστρο» του ΠΑΣΟΚ: Το ΠΑΣΟΚ στην Αιανή άγγιξε το 48,85% (635 ψήφοι), ευθυγραμμιζόμενο απόλυτα με το σαρωτικό εθνικό ρεύμα της «Αλλαγής». Μην ξεχνάμε ότι η πρωτη οργάνωση του ΠΑΣΟΚ στο νομό Κοζάνης ιδρύθηκε στην Αιανή τον Σεπτέμβριο του 1974.
- Η Μεγάλη Πτώση της Ν.Δ.: Η Νέα Δημοκρατία περιορίστηκε στο 25,15% (327 ψήφοι), ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από το εθνικό της (35,87%), δείχνοντας ότι το χωριό μετακινήθηκε μαζικά προς τα αριστερά.
- Η Εντυπωσιακή Δύναμη της Αριστεράς: Το μεγάλο ιστορικό παράδοξο της Αιανής είναι η τεράστια δύναμη της Αριστεράς. Αν αθροίσουμε το ΚΚΕ (17,31% – 225 ψήφοι) και το ΚΚΕ Εσωτερικού (4.23% – 55 ψήφοι), η Αριστερά στο χωριό συγκέντρωσε το 21,54%! Πρόκειται για διπλάσιο ποσοστό από το εθνικό, γεγονός που συνδέεται άμεσα με τις βαθιές αγωνιστικές ρίζες της Αιανής από την περίοδο της Κατοχής , του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ και του Εμφυλίου πολέμου , αλλά και των κοινωνικών αγώνων υπερ των εργαζομένων.
- Το Φαινόμενο της Χριστιανικής Δημοκρατίας: Οι 48 ψήφοι (3,69%) της Χριστιανικής Δημοκρατίας του Νίκου Ψαρουδάκη αποτελούν ένα μοναδικό τοπικό φαινόμενο. Η δύναμη αυτή οφείλεται αποκλειστικά στην προσωπικότητα του Αιανιώτη υποψηφίου Χαρίσιου Κοντού του Γρηγορίου, ενός διαπρεπούς επιστήμονα οικονομολόγου και καθηγητή στα ΤΕΙ Λάρισας (υποψηφίου και το 1977 με τη Συμμαχία), ο οποίος διέθετε εξαιρετικά «καλό λόγο» και με την προοδευτική του ρητορική είχε αποκτήσει ακροατήριο πολύ μεγαλύτερο από τον αριθμό των ψήφων που έλαβε τελικά .
*Από τις σημειώσεις μου για την Ανθρωπογεωγραφία της Κάλλιανης-Αιανής
Και έτσι, βρεθήκαμε σε μια νέα κατάσταση, όπου γινικανε άνθρωποι οι άλλοι μισοί Έλληνες, χάσαμε την παιδεία μας, χάσαμε τον δημόσιο υπάλληλο, ανακαλύψαμε τη ρεμουλα και τα δάνεια από το εξωτερικό, διαμορφώσαμε μια ψευτοπροοδευτικη κοινωνία που δεν γυρίζει πίσω, και πλέον χαρακτηρίζει αναχρονιστικό οτιδήποτε ηθικό και εθνικό, και παρασυραμε όλες τις επόμενες γενιές πολιτών πολιτικών στο βούρκο που ζούμε σήμερα… Ωραίες εποχές ..
Σε πείραξε που έγιναν άνθρωποι και οι υπόλοιποι Έλληνες εκτός από τους Δεξιούς? Ναι καλά, χάσαμε την παιδεία μας το 1981, δωρεάν σπουδάσαμε σε μια χαρά Ελληνικά Πανεπιστήμια και πραγματικά δωρεάν όχι όπως τώρα που πρέπει να πληρώνεις από την Α λυκείου φροντιστήριο 1000 ευρώ το μήνα, ούτε πριν που πρόσβαση στην ανώτατη παιδεία είχαν μόνο οι μεγαλοαστοί. Ναι η ρεμούλα και τα δάνεια δεν υπήρχαν πριν, μια ζωή δεξιά μετά το Βενιζέλο και η χώρα μονίμως καταχρεωμένη, απλώς μοιράστηκαν λεφτά και στο άλλο 75% εκτός από το 25% των δεξιών και αυτό πείραξε. Ναι η κοινωνία μας πριν το 81 ήταν αληθινά προοδευτική! (με 2 δικτατορίες, εμφυλίους, εξορίες, Μακρόνησο, βασανιστήρια, δολοφονίες Λαμπράκη, Τριανταφυλλίδηδες, χωροφύλακα, θέση της γυναίκας στο περιθώριο, απαγόρευση πολιτικού γάμου, χωρίς ΕΣΥ κλπ) και ήρθε το ΠΑΣΟΚ και μας χάλασε. ηθικό και εθνικό ήταν η στάση του ΠΑΣΟΚ στις 3 μέρες του Μάρτη όχι το τουρκολυβικό μνημόνιο και το καλώδιο που παίρνεις άδεια για να το ποντίσεις στην Κάρπαθο από την Τουρκία. Ηθικό και Εθνικό ήταν η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης και η παροχή σύνταξης στους αληθινούς αγωνιστές. Ναι παρασύρθηκαν οι καημένες οι επόμενες γενιές πολιτικών, δεν ήταν έτσι από το φύση τους, θέλαν το καλό μας αλλά τους παρέσυρε το κακό ΠΑΣΟΚ. Ήταν τόσο κακό το ΠΑΣΟΚ που μετά από 3 χρόνια Μητσοτάκη, ο λαός αναγκάστηκε να φέρει πίσω τον άρρωστο Ανδρέα Παπανδρέου. Όταν κάνετε κριτική δημόσια να τα λέτε όλα. Όσοι ζούσαμε και πριν και μετά ξέρουμε καλά τι έγινε το 1981, άλλο αν το ΠΑΣΟΚ με 48 τοις εκατό και ανοχή πλήρη από την αριστερά μπορούσε να κάνει πραγματικά ένα σύγχρονο σοσιαλδημοκρατικό κράτος και δεν τόλμησε τότε.