Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το πρωτοποριακό έργο MOBILAIR (Data–Driven and User–Centric Mobility for Air Improvement), το οποίο υλοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη από το Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας & Δικτύων Μεταφορών (Ι.ΜΕΤ.) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης (EKETA) και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, με τη χρηματοδότηση του ICLEI Action Fund Greece και την υποστήριξη του Google.org.
Η προσέγγιση και τα αποτελέσματα του έργου παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για ελληνικές πόλεις με ενεργό προσανατολισμό στην κλιματική ουδετερότητα, όπως η Κοζάνη, η οποία συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Αποστολή για τις 100 Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις (Mission Cities) και αποτελεί μέλος του δικτύου CLIMANET.
Τι είναι και πώς λειτουργεί το MOBILAIR:
Το MOBILAIR γεφυρώνει τα δεδομένα ποιότητας της ατμόσφαιρας με τα δεδομένα αστικής κινητικότητας, ενθαρρύνοντας τους πολίτες να υιοθετούν πιο υγιείς και περιβαλλοντικά υπεύθυνες επιλογές μετακίνησης. Στον πυρήνα της πρωτοβουλίας βρίσκεται η ομώνυμη ψηφιακή εφαρμογή MOBILAIR, η οποία:
- Ενημερώνει για τον αέρα: Αποτυπώνει τα επίπεδα ποιότητας αέρα στην πόλη και παρέχει αξιόπιστες προγνώσεις για τις επόμενες ημέρες.
- Προτείνει «καθαρές» διαδρομές: Υποδεικνύει διαδρομές με τη χαμηλότερη δυνατή έκθεση σε ρύπους, είτε με τα πόδια, είτε με ποδήλατο, αστική συγκοινωνία ή συνδυασμό μέσων.
- Συγκρίνει σε πραγματικό χρόνο: Αξιολογεί παράλληλα τον απαιτούμενο χρόνο, το οικονομικό κόστος και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα κάθε εναλλακτικής μετακίνησης.
- Επιβραβεύει τη θετική συνήθεια: Κινητοποιεί τους χρήστες μέσω αποστολών (challenges), βαθμών και ανταμοιβών για κάθε βιώσιμη διαδρομή.
Πρακτικά οφέλη στην καθημερινότητα και την πόλη:
Για τους πολίτες, το MOBILAIR μετατρέπει την πράσινη επιλογή στην πιο εύκολη και ελκυστική καθημερινή λύση, χωρίς απαγορεύσεις και διατηρώντας πλήρη ελευθερία επιλογής. Η πιλοτική δοκιμή που πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή περισσότερων από 100 πολιτών επιβεβαίωσε ότι τα ουσιαστικά κίνητρα σχετίζονται άμεσα με την καθημερινή εξοικονόμηση χρόνου και χρημάτων.
Για τους Δήμους και τους φορείς λήψης αποφάσεων, το έργο παραδίδει πολύτιμα εργαλεία υποστήριξης αποφάσεων: ένας δυναμικός ψηφιακός χάρτης αποτυπώνει σε επίπεδο δρόμου το μερίδιο της ρύπανσης που οφείλεται στην κυκλοφορία. Τα ευρήματα προσφέρουν τεκμηριωμένη καθοδήγηση για στοχευμένες παρεμβάσεις, αποδεικνύοντας ότι οι συχνές δημόσιες συγκοινωνίες και οι ασφαλείς ποδηλατόδρομοι αποτελούν τους ισχυρότερους μοχλούς μείωσης της χρήσης του αυτοκινήτου.
Μια καλή πρακτική και ένα δοκιμασμένο μοντέλο για τις ελληνικές πόλεις:
Η εφαρμογή σχεδιάστηκε εξαρχής μέσα από εργαστήρια συνδημιουργίας με φοιτητές και κατοίκους και αναγνωρίζεται ήδη ως καλή πρακτική αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης στη βιώσιμη κινητικότητα. Παρουσιάστηκε πρόσφατα σε εκπροσώπους των ελληνικών πόλεων της Αποστολής στο πλαίσιο του συνεδρίου CIVITAS FORUM 2026, σε ειδικό εργαστήριο που συνδιοργάνωσαν το ΙΜΕΤ/ΕΚΕΤΑ, το ICLEI Europe και το δίκτυο CLIMANET.
Στο πλαίσιο του έργου εκπονήθηκαν αναλυτικοί οδηγοί αναπαραγωγής (replication guidelines), οι οποίοι λειτουργούν ως ένας πρακτικός οδηγός για κάθε ενδιαφερόμενη πόλη, καλύπτοντας τη διαχείριση δεδομένων αέρα και μετακινήσεων, την προσαρμογή της εφαρμογής και τη συμμετοχή των πολιτών. Η εμπειρία αυτή έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά και υποστηρικτικά στις τοπικές προσπάθειες για το κλίμα και τη βιώσιμη κινητικότητα, ενισχύοντας τον ρόλο πόλεων όπως η Κοζάνη στην πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα.
Ενημερωθείτε και γνωρίστε την εφαρμογή:
Μπορείτε να γνωρίσετε και να κατεβάσετε δωρεάν την εφαρμογή MOBILAIR μέσω του Google Play Store και του Apple App Store, καθώς και σαρώνοντας το σχετικό QR code παρακάτω. Αναλυτικές πληροφορίες για το έργο και του είναι διαθέσιμες στην επίσημη ιστοσελίδα: https://mobilair.gr.
QR code λήψης της εφαρμογής: 
Υπεύθυνοι Επικοινωνίας:
- Βασίλειος Μιζάρας
Senior Project Manager – Συγκοινωνιολόγος Μηχανικός (MSc), Ειδικός Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών (ITS) / Ερευνητικός Συνεργάτης ΕΚΕΤΑ/ΙΜΕΤ
E–mail: [email protected]
- Σοφία Αλβανού
MSc. Πολιτικός Μηχανικός – Ερευνητική Συνεργάτιδα ΕΚΕΤΑ/ΙΜΕΤ
E-mail: [email protected]
