Στο χθεσινό Περιφερειακό Συμβούλιο ακούστηκε για μία ακόμη φορά από τον κ. Κουκουλόπουλο το επιχείρημα ότι, αν η λιγνιτική μονάδα Πτολεμαΐδα 5 λειτουργούσε, η χώρα θα είχε γλιτώσει 1,6 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις κατά την οξεία ενεργειακή κρίση του 2022.
Πρόκειται για μια θέση που ακούγεται έντονα και επαναλαμβάνεται από πολλά στελέχη του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, όπως ο κ. Μανιάτης, αν και όχι πάντα με την ίδια ακριβώς διατύπωση.
Αρχικά γινόταν λόγος και για μια μελέτη του Ε.Μ.Π. που υποτίθεται ότι επιβεβαίωνε το συγκεκριμένο νούμερο. Στη συνέχεια, η αναφορά αυτή ξεχάστηκε. Θα είχε ενδιαφέρον να μάθουμε αν η μελέτη υπάρχει και τι ακριβώς αναφέρει.
Σε κάθε περίπτωση, για να είναι πειστικός ένας τέτοιος ισχυρισμός, οφείλει να συνοδεύεται από την αντίστοιχη ανάλυση που τον τεκμηριώνει. Πόσο μάλλον όταν διατυπώνεται από ένα κόμμα που φιλοδοξεί να κυβερνήσει τη χώρα.
Προσπάθησα, παρ’ όλα αυτά, να εξετάσω αν η συγκεκριμένη θέση μπορεί να έχει κάποια βάση. Πράγματι, η λειτουργία της Πτολεμαΐδας 5 θα μπορούσε να είναι ανταγωνιστική σε ένα περιβάλλον τόσο υψηλών τιμών ορυκτού αερίου. Αυτό, όμως, απέχει πολύ από την απόδειξη ότι θα είχε εξοικονομηθεί το συγκεκριμένο ποσό από τις κρατικές επιδοτήσεις.
Για να προκύψει ένα τέτοιο αποτέλεσμα, θα έπρεπε να ισχύουν μια σειρά από παραδοχές: πολύ υψηλή διαθεσιμότητα της μονάδας, δυνατότητα ανταγωνιστικής λειτουργίας της για μεγάλο μέρος του έτους και σημαντική επίδραση στην οριακή τιμή της αγοράς. Επιπλέον, θα έπρεπε να αποδειχθεί ότι η όποια μείωση της χονδρεμπορικής τιμής θα μεταφερόταν αντίστοιχα στους καταναλωτές και θα περιόριζε τις ανάγκες κρατικών επιδοτήσεων.
Το πιθανότερο είναι ότι η ΔΕΗ θα αποκόμιζε σημαντικό άμεσο οικονομικό όφελος από τη λειτουργία της μονάδας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το αντίστοιχο όφελος θα κατέληγε στον ίδιο βαθμό στους καταναλωτές.
Επομένως, αν στο ΠΑΣΟΚ θέλουν να είναι συνεπείς με όσα υποστηρίζουν, οφείλουν να καταθέσουν κάτι πιο συγκεκριμένο από συνθήματα και διακηρύξεις. Μια τεκμηριωμένη ανάλυση, με σαφείς παραδοχές και υπολογισμούς, είναι το ελάχιστο που δικαιούμαστε να περιμένουμε.
Ταυτόχρονα, μια επένδυση τέτοιου ύψους επιβάλλεται να αξιολογείται με βάση τον συνολικό κύκλο ζωής της και όχι με γνώμονα μια συγκεκριμένη συγκυρία. Τα όποια πρόσκαιρα οικονομικά οφέλη θα μπορούσε να αποφέρει σε περιόδους ενεργειακής κρίσης δεν αρκούν για να αντισταθμίσουν τις πιθανές ζημίες που θα συσσωρεύονταν σε βάθος χρόνου. Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι η απόφαση της κατασκευής της λήφθηκε χωρίς οικονομοτεχνική μελέτη και μελέτη βιωσιμότητας επι κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, ενώ ξεκίνησε να κατασκευάζεται επι κυβερνήσης ΣΥΡΙΖΑ.
Το απόλυτο διακομματικό λάθος!
Παραγνωρίζεται, επίσης, ότι η διατήρηση της λιγνιτικής παραγωγής σε αντίθεση με τους στόχους του κλιματικού νόμου (Ν. 4936/2022), έναν νόμο που το ίδιο το ΠΑΣΟΚ ζητούσε επίμονα ήδη από το 2021 και τον έκρινε μάλιστα ανεπαρκώς φιλόδοξο. Η Πτολεμαΐδα 5, αν λειτουργούσε με λιγνίτη, θα εξέπεμπε μόνη της το 2030 περισσότερο CO2 από ολόκληρο τον ετήσιο προϋπολογισμό άνθρακα της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας.
Θα ήθελα, ωστόσο, να επισημάνω και μια ακόμη αντίφαση. Το ΠΑΣΟΚ, ενώ ασκεί γενική κριτική στην κυβέρνηση για την εξάρτηση από το ορυκτό αέριο, αποφεύγει να τοποθετηθεί με σαφήνεια απέναντι στις νέες μονάδες φυσικού αερίου που κατασκευάζονται ή σχεδιάζονται, όπως στην Αλεξανδρούπολη, τη Λάρισα και τη Θεσσαλονίκη, με αμφίβολη επίσης βιωσιμότητα.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται, λοιπόν, η ένοχη εμμονή της κυβέρνησης με το ορυκτό αέριο και η αδειοδότηση μονάδων πολύ μεγαλύτερης ισχύος από όση χρειαζόμαστε και από όση προβλέπει το ΕΣΕΚ. Από την άλλη, η εμμονή του ΠΑΣΟΚ στον λιγνίτη.
Απέναντι και στις δύο, η μόνη βιώσιμη επιλογή που μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, να βελτιώσει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και να συμβάλει στη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας είναι οι ΑΠΕ, σε συνδυασμό με την αποθήκευση ενέργειας. Και θα περίμενα από ένα κεντροαριστερό κόμμα όπως το ΠΑΣΟΚ, που επιδιώκει την εξουσία, να έχει αυτό ως βασική του πρόταση και όχι την επιστροφή στον λιγνίτη.
Μαγικές λύσεις που χωρούν τα πάντα δεν υπάρχουν. Ειδάλλως, απλώς μιλάμε για λαϊκισμό.
