Από ένα Παράρτημα που παρακολουθεί, σε ένα Παράρτημα που σχεδιάζει, παρεμβαίνει και λογοδοτεί

Συναδέλφισσες και συνάδελφοι,

Η Δυτική Μακεδονία δεν χρειάζεται άλλη μία διαχείριση χαμηλών προσδοκιών. Η απολιγνιτοποίηση, η δημογραφική συρρίκνωση, η πίεση στην απασχόληση, η υποχώρηση της κτηνοτροφίας και του πρωτογενούς τομέα, οι αλλαγές στις χρήσεις γης και η έντονη ανάπτυξη ενεργειακών έργων μεταβάλλουν με ταχύτητα την οικονομία και το τοπίο της Περιφέρειας. Σε αυτή τη συγκυρία, το Παράρτημα του ΓΕΩΤΕΕ οφείλει να είναι θεσμικός πρωταγωνιστής και όχι απλός παρατηρητής.

Η ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ συγκροτείται ως κοινή, αυτόνομη και διεκδικητική περιφερειακή φωνή των πέντε γεωτεχνικών κλάδων. Δεν μας αρκεί η αλλαγή προσώπων. Θέλουμε αλλαγή τρόπου λειτουργίας: με διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση, δημόσια λογοδοσία, πραγματική παρουσία σε όλη τη Δυτική Μακεδονία και συγκεκριμένες δεσμεύσεις που θα μπορούν να ελέγχονται.

1. Παράρτημα με θεσμική παρουσία, λογοδοσία και πραγματική περιφερειακή λειτουργία

Το πρώτο που πρέπει να αλλάξει είναι το ίδιο το μοντέλο λειτουργίας. Διεκδικούμε ουσιαστική θεσμική συμμετοχή του Παραρτήματος στις διαδικασίες της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης και έγκαιρη γνωμοδότηση για έργα που μεταβάλλουν χρήσεις γης, φυσικούς πόρους και παραγωγικές δραστηριότητες — όχι πρόσκληση του ΓΕΩΤΕΕ όταν οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί.

• Καθιερώνουμε ετήσιο σχέδιο δράσης και δημόσιο απολογισμό της Διοικούσας Επιτροπής.
• Η Διοικούσα Επιτροπή θα συνεδριάζει και εκτός έδρας, στις άλλες Περιφερειακές Ενότητες, όταν απαιτείται.
• Θα επιδιώξουμε την ενεργοποίηση θεματικών ομάδων/επιτροπών για Υδάτινους Πόρους, Κτηνοτροφία–Επιζωοτίες, Ενέργεια–ΑΠΕ, Δάση–Βιοποικιλότητα και Πρωτογενή Παραγωγή, με συμμετοχή των πέντε κλάδων.
• Ενισχύουμε την ενημέρωση και επικοινωνία του Παραρτήματος, ώστε οι παρεμβάσεις, οι γνωμοδοτήσεις και οι θέσεις του να φτάνουν έγκαιρα στα μέλη και στην κοινωνία.
• Θα εξετάσουμε, μαζί με το Πανεπιστήμιο και θεσμικούς φορείς, τη δυνατότητα δημιουργίας Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων για συστηματική παρακολούθηση γης, νερών, αποκαταστάσεων και μεγάλων έργων.

2. Πρωτογενής τομέας, κτηνοτροφία και γεωτεχνική γνώση στην πραγματική παραγωγή

Η παραγωγική ανασυγκρότηση δεν μπορεί να είναι σύνθημα. Χρειάζεται σχέδιο που να συνδέει παραγωγό, γεωτεχνικό, μεταποίηση, έρευνα και αγορά. Προτείνουμε Περιφερειακό Σχέδιο Ανασυγκρότησης της Κτηνοτροφίας, με πρόληψη επιζωοτιών, ενίσχυση της βιοασφάλειας, γρήγορες και δίκαιες αποζημιώσεις και μόνιμη ενίσχυση των δημόσιων κτηνιατρικών υπηρεσιών. Παράλληλα διεκδικούμε περιφερειακή διαγνωστική/εργαστηριακή υποδομή που θα μειώνει τον χρόνο αντίδρασης σε κρίσεις.

Στο ΟΣΔΕ και στις αγροτικές ενισχύσεις απαιτούμε σταθερό χρονοδιάγραμμα, αξιόπιστη ψηφιακή υποδομή, διαφάνεια και σαφή κατανομή ευθυνών, ώστε οι διοικητικές αστοχίες να μη μετακυλίονται σε παραγωγούς και γεωτεχνικούς μελετητές. Στηρίζουμε την πιστοποίηση και τυποποίηση τοπικών προϊόντων, τις συνεργατικές μορφές παραγωγής και μεταποίησης και τη δημιουργία τοπικών αλυσίδων αξίας.

• Θα επιδιώξουμε, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, τη δημιουργία Δικτύου Μεταφοράς Γνώσης «από το Πανεπιστήμιο στο χωράφι και στη στάνη», αξιοποιώντας ερευνητικά και πιλοτικά έργα.
• Στηρίζουμε τη γενετική βελτίωση των αυτόχθονων φυλών προβάτων και αιγών, με πρώτους πυρήνες στη Δυτική Μακεδονία, με στόχο λιγότερες εισαγωγές ξενικών φυλών και ανάπτυξη εξαγωγών ζώων αναπαραγωγής.
• Προωθούμε περιφερειακό σχεδιασμό βιοοικονομίας, με αξιοποίηση υπολειμματικής βιομάζας και τοπικών βιολογικών πόρων, βιοβασισμένα προϊόντα και νέες θέσεις εργασίας.
• Διεκδικούμε προγραμματική συνεργασία με το Πανεπιστήμιο για πρακτική άσκηση, εφαρμοσμένη έρευνα και αξιοποίηση πιλοτικών αποτελεσμάτων στην τοπική παραγωγή.

3. Γη, νερό, ΑΠΕ και μεταλιγνιτικές εκτάσεις: ανάπτυξη με όρια και γεωτεχνικό έλεγχο

Η ενεργειακή μετάβαση είναι αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να γίνεται εις βάρος της παραγωγικής γης, των νερών, των δασών και της βιοποικιλότητας. Η μελέτη του Παραρτήματος για τις ΑΠΕ (Δεκέμβριος 2024) καταγράφει περίπου 230.000 στρέμματα που καταλαμβάνονται από φωτοβολταϊκά, από τα οποία σχεδόν 68.000 στρέμματα είναι αγροτικές εκτάσεις. Η έκταση αυτή είναι περίπου τετραπλάσια από το σύνολο της κηπευτικής γης της Περιφέρειας. Το μέγεθος αυτό επιβάλλει κανόνες, σωρευτική αξιολόγηση και επιστημονικό σχεδιασμό.

• Ζητούμε στρατηγικές υδρολογικές και υδρογεωλογικές μελέτες σε επίπεδο λεκάνης πριν από νέες εκτεταμένες εγκαταστάσεις ΑΠΕ και εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης.
• Διεκδικούμε ουσιαστική προστασία της Γης Υψηλής Παραγωγικότητας και αποκλεισμό χρήσεων που ακυρώνουν μακροπρόθεσμα την παραγωγική της λειτουργία.
• Για το υδατικό σύστημα Σουλού–Βεγορίτιδας ζητούμε ολοκληρωμένη υδρογεωλογική παρακολούθηση, διασφάλιση των αναγκαίων παροχών και επιστημονική αξιολόγηση των επιπτώσεων από τη διακοπή αντλήσεων και την κατάκλυση ορυχείων.
• Στις μεταλιγνιτικές εκτάσεις απαιτούμε γεωτεχνική επίβλεψη των αποκαταστάσεων, αξιολόγηση εδαφών, φυτοαποκατάσταση, πιλοτικές καλλιέργειες κατάλληλων ειδών και συνεχή περιβαλλοντική παρακολούθηση.
• Για πρανή, ορυχεία και περιοχές μεταβαλλόμενης υδρογεωλογικής ισορροπίας προωθούμε μελέτες γεωτεχνικής ασφάλειας και τηλεμετρικά δίκτυα παρακολούθησης.

4. Ισχυρές γεωτεχνικές υπηρεσίες, νέοι επιστήμονες, αστικό πράσινο και Εκπαίδευση

Χωρίς γεωτεχνικούς δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή περιφερειακή πολιτική για παραγωγή, τρόφιμα, νερό, δάση και περιβάλλον. Διεκδικούμε μόνιμες προσλήψεις στις ΔΑΟΚ, στις κτηνιατρικές και δασικές υπηρεσίες και στους λοιπούς φορείς της παραμεθορίου, επαρκή οχήματα και μέσα πεδίου, καθώς και επέκταση του ελεγκτικού επιδόματος σε όλους τους γεωτεχνικούς που ασκούν αντίστοιχο ελεγκτικό έργο. Για τον ιδιωτικό τομέα και τους μελετητές διεκδικούμε πλαίσιο δίκαιης αμοιβής της επιστημονικής εργασίας και προστασία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό.

Η φυγή νέων επιστημόνων απαιτεί συγκεκριμένα εργαλεία: περιφερειακά προγράμματα απασχόλησης στα έργα της Μετάβασης, οργανωμένη πρακτική άσκηση και δικτύωση με το Πανεπιστήμιο και τους ΟΤΑ, καθώς και μηχανισμό υποστήριξης νέων γεωτεχνικών που θέλουν να ξεκινήσουν επαγγελματική ή επιχειρηματική δραστηριότητα στη Δυτική Μακεδονία.

• Αστικό και περιαστικό πράσινο – κλιματικά ανθεκτικές πόλεις. Παρεμβαίνουμε προς τους ΟΤΑ για επικαιροποίηση των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας και επαρκή στελέχωση με γεωτεχνικούς των υπηρεσιών με αρμοδιότητες πρασίνου, περιβάλλοντος, διαχείρισης αδέσποτων, αγροτικής ανάπτυξης, πολιτικής προστασίας, έργων ανάπλασης και διαχείρισης ρεμάτων. Διεκδικούμε ουσιαστική συμμετοχή των γεωτεχνικών στις ομάδες μελετών, στους αρχιτεκτονικούς/χωρικούς σχεδιασμούς και στις προτάσεις χρηματοδότησης, ώστε η κλιματική ανθεκτικότητα να περιλαμβάνει πραγματικό πράσινο, έδαφος, νερό και βιοποικιλότητα — όχι μόνο ενεργειακές και κτιριακές παρεμβάσεις.
• Υπηρεσιακά δικαιώματα. Ξεκινούμε τεκμηριωμένες παρεμβάσεις προς τα αρμόδια Υπουργεία για την άρση των θεσμικών και διοικητικών εμποδίων που εγκλωβίζουν γεωτεχνικούς μοναδικών ειδικοτήτων, περιορίζοντας αδικαιολόγητα τη δυνατότητα εξέλιξης και κινητικότητάς τους.
• Εκπαίδευση. Διεκδικούμε περισσότερες και ουσιαστικότερες δυνατότητες απασχόλησης γεωτεχνικών στην Εκπαίδευση και συνεργασίες τοπικών φορέων με τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και φορείς Εκπαίδευσης ενηλίκων για περιβάλλον, νερό, τρόφιμα, βιοποικιλότητα και αστικό πράσινο. Παράλληλα, θα αναδείξουμε τυχόν υπηρεσιακά εμπόδια στην επαγγελματική εξέλιξη των γεωτεχνικών της Εκπαίδευσης και θα διεκδικήσουμε την άρση τους όπου απαιτείται.

Πρώτες προτεραιότητες της νέας Διοικούσας Επιτροπής

Ετήσιο σχέδιο δράσης και δημόσιος απολογισμός • ενεργοποίηση θεματικών ομάδων με συγκεκριμένα αντικείμενα • τεκμηριωμένες παρεμβάσεις για κτηνιατρικές υπηρεσίες, ΟΣΔΕ και στελέχωση γεωτεχνικών δομών και τοπικών υπηρεσιών • έναρξη οργανωμένης συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο για μεταφορά γνώσης και εφαρμοσμένη έρευνα • περιφερειακή πρωτοβουλία για νερά, ΑΠΕ, μεταλιγνιτικές εκτάσεις, παραγωγική γη και αστικό πράσινο.

Ένα διαφορετικό Παράρτημα, μετρήσιμο στην πράξη

Η ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ δεν ζητά λευκή επιταγή. Ζητά εντολή για ένα Παράρτημα συλλογικό, ανοιχτό και απαλλαγμένο από κομματικές και κυβερνητικές εξαρτήσεις, που θα ενώνει τους πέντε κλάδους αντί να τους κατακερματίζει και θα έχει το θάρρος να παίρνει καθαρή θέση όταν διακυβεύονται το δημόσιο συμφέρον, η παραγωγική βάση και οι φυσικοί πόροι της Δυτικής Μακεδονίας.

Θέλουμε οι γεωτεχνικοί να βρίσκονται στο επίκεντρο της νέας περιφερειακής ανάπτυξης: στην παραγωγή, στη μετάβαση, στην προστασία του περιβάλλοντος, στο αστικό πράσινο, στην Εκπαίδευση, στην έρευνα και στην καθημερινότητα των πολιτών. Με συγκεκριμένες δεσμεύσεις, διαφανή λογοδοσία και ενεργή παρουσία σε όλη τη Δυτική Μακεδονία, μπορούμε να κάνουμε το Παράρτημα ξανά χρήσιμο, διεκδικητικό και πραγματικά αντιπροσωπευτικό.

Στις 22 Νοεμβρίου στηρίζουμε την ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ.