Δεν αντιμετωπίζω αρνητικά μια μεγάλη επένδυση στη Δυτική Μακεδονία. Μια περιοχή που δοκιμάστηκε από την απολιγνιτοποίηση έχει ανάγκη από παραγωγικές δραστηριότητες, θέσεις εργασίας και πραγματική προοπτική. Αρνούμαι, όμως, να δεχθώ ότι η συζήτηση τελειώνει εκεί όπου χαράσσονται τα διοικητικά όρια του οικοπέδου της επένδυσης.
Το σχεδιαζόμενο Data Center στον πρώην ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου βρίσκεται στον Δήμο Κοζάνης. Το νερό που συζητείται ότι θα αξιοποιηθεί συνδέεται με τη λίμνη Πολυφύτου και με έναν φυσικό πλούτο που επηρεάζει άμεσα τη ζωή και την προοπτική των Σερβίων. Αυτό το στοιχείο δεν μπορεί να μένει στο περιθώριο.
Από τη δημόσια παρουσίαση της ΔΕΗ πληροφορηθήκαμε ότι η πρώτη φάση της εγκατάστασης εκτιμάται πως θα καταναλώνει 203.000 κυβικά μέτρα νερού ετησίως. Η ποσότητα από μόνη της δεν αποδεικνύει περιβαλλοντική επιβάρυνση. Μας υποχρεώνει, όμως, να ρωτήσουμε: από πού ακριβώς θα αντλείται το νερό; Πώς θα ψύχονται οι εγκαταστάσεις; Τι θα συμβαίνει τους ξηρούς καλοκαιρινούς μήνες; Πώς θα προστατευθούν οι ανάγκες της άρδευσης;
Στην ίδια περιοχή έχουμε ήδη αρδευτικές υποδομές και προσδοκούμε την ανάπτυξη της Βόρειας Ζώνης. Έχουμε αγροτική παραγωγή, αλιεία και δύο λίμνες, την Πολυφύτου και την Ιλαρίωνα, που αποτελούν πολύτιμο φυσικό και τουριστικό κεφάλαιο. Έχουμε και τον φτερωτό πλούτο τους! πουλιά που συνδέουν τα νερά με τη βιοποικιλότητα, την περιβαλλοντική εκπαίδευση και τον ήπιο οικοτουρισμό. Η προστασία τους δεν είναι πολυτέλεια.
Το πρόσφατο νομοθετικό πλαίσιο για τα Κέντρα Δεδομένων προβλέπει ειδικό οικονομικό όφελος για τις περιοχές εγκατάστασης. Σύμφωνα με τη δημοσιοποιημένη ενημέρωση της 11ης Νοεμβρίου, το σχετικό τέλος αυξήθηκε στα 20.000 ευρώ ανά MW. Είναι μια σημαντική εξέλιξη, αλλά δεν απαντά στο ουσιαστικό ερώτημα :
Τι προβλέπεται για έναν τόπο του οποίου οι υδατικοί πόροι αξιοποιούνται, ενώ η εγκατάσταση βρίσκεται σε άλλον δήμο;
Δεν ισχυρίζομαι ότι υπάρχει ήδη κατοχυρωμένο οικονομικό δικαίωμα των Σερβίων. Υποστηρίζω ότι οφείλουμε να το διεκδικήσουμε με σοβαρότητα, τεκμηρίωση και θεσμική επιμονή. Χωρίς να βιαστούμε να ορίσουμε μια τιμή ανά κυβικό μέτρο. Πρώτα πρέπει να γνωρίζουμε τις πραγματικές ανάγκες, τις ποσότητες, τις περιβαλλοντικές παραμέτρους και το εφαρμοστέο δίκαιο.
Αξιώνουμε έναν Δήμο Σερβίων παρόντα στη συζήτηση. Να ζητά στοιχεία, να αναθέτει ανεξάρτητη αξιολόγηση, να προστατεύει την άρδευση και τα οικοσυστήματα και να διεκδικεί έναν διαφανή μηχανισμό ανταπόδοσης. Όχι για να εμποδίσει την επένδυση, αλλά για να διασφαλίσει ότι η ανάπτυξη θα είναι δίκαιη και για όσους διαθέτουν τον φυσικό πόρο.
Γιατί η ανάπτυξη δεν μετριέται μόνο σε μεγαβάτ, επενδυτικά κεφάλαια και θέσεις εργασίας. Μετριέται και στον σεβασμό προς το νερό, την παραγωγή, τη φύση και τις επόμενες γενιές.
Στάση Σερβίων
Λαζαρίτσα Σπυρίδου
