Στη Βυζαντινή περίοδο, μεταξύ των ετών 1200- 1250, τοποθετείται η φύτευση του εντυπωσιακού πλάτανου στους Πύργους Εορδαίας με τους τότε κατοίκους της Καστράνιτσας, κατά την προφορική παράδοση, να τον αφιερώνουν σε έναν ένδοξο στρατηγό ο οποίος κατήγαγε περηφανείς νίκες εναντίον των εχθρών της Αυτοκρατορίας. Τα στοιχεία αυτά, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Μαρτυρικής Κοινότητας των Πύργων Δημήτρη Σαμπακίδη, προέρχονται από την έρευνα Ιστορικού που διαμένει στη Βοστόνη κι έχει εντάξει στο πεδίο των Μελετών του και το υπεραιωνόβιο δέντρο, ενώ, ο χώρος όπου βρίσκεται, λειτουργούσε πριν το Ολοκαύτωμα του χωριού – 23 Απριλίου 1944- ως Εμπορικό Κέντρο. Συνδρομή στην απόφαση του Ολοήμερου τμήματος στο 8ο Δημοτικό Σχολείο Πτολεμαΐδας για την «Υιοθεσία» του Γεροπλάτανου, θα παράσχει και ο Εκπαιδευτικός- Φοιτητής Εικαστικών τεχνών- Γιώργος Μαμαλίγκας, φιλοτεχνώντας, μαζί με μαθητές, πήλινο ομοίωμα του φυσικού αυτού μνημείου, θα κατασκευασθούν δενδρόσπιτα από φυσικά υλικά, και θα διοργανωθούν υπαίθριες καλλιτεχνικές δραστηριότητες
ΕΡΤ ΚΟΖΑΝΗΣ
