Ανεβάζω τα παρόν άρθρο με αφορμή τα όσα επεισόδια συνέβησαν στα βραβεία των MAD. Επί τη ευκαιρία θα ήθελα να τοποθετηθώ γενικότερα στο σύγχρονο φαινόμενο που ονομάζεται “τραπ”.

Αρχικώς, θέλω να προβάλω τους λόγους για τους οποίους, κατά τη γνώμη μου, αυτό το μουσικό – αν μπορεί κανείς να το χαρακτηρίσει έτσι – υποείδος δεν αποτελεί τέχνη. Αυτοί είναι οι εξής:

α) Δεν έχει ως επί το πλείστον μελωδικότητα, συνεπώς δεν μπορεί να ενταχθεί στη μουσική. Η μοναδική μελωδία εντοπίζεται συνήθως στην αρχή και ακόμη κι αν υπάρχει στους στίχους, διακυμαίνεται μεταξύ 3 διαστημάτων το πολύ (“ντο – ρε – μι” και αυτό είναι όλο). Περισσότερο η τραπ θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως πλησιέστερη σε ρυθμική ανάγνωση παρά σε στίχο με μουσικές νότες ως είθισται.

β) Δεν περιέχει ως επί το πλείστον εξωτερική δομή. Τουτέστιν, δεν χωρίζονται τα τμήματα του τραγουδιού σε κομμάτια ούτε παρατηρούνται μουσικές παρεμβάσεις μεταξύ των στίχων. Το μόνο που συνοδεύει είναι ένας ρυθμός (“μπιτάκι” όπως έχει ονομαστεί), ο οποίος ακούγεται πολύ δυνατά σε σημείο που σου σπάει τα ακουστικά τύμπανα. Αντιθέτως, επικρατεί ένα χάος στη μορφή και τείνει να απορρίπτεται οποιοσδήποτε ποιητικός και στιχουργικός κανόνα. Όσον αφορά την άρθρωση, αρκετοί καλλιτέχνες μιλούν λες και έχουν καταναλώσει ναρκωτικές ουσίες, με αποτέλεσμα να μην γίνεται ξεκάθαρο το λεξιλόγιο, το οποίο πολλές φορές εκτελείται με υπερβολική ταχύτητα και δεν δύναται κανείς να το συλλάβει νοηματικά με το πρώτο άκουσμα.

γ) Δεν έχει συντακτική και λεξιλογική αλληλουχία: είναι αδύνατον να εντοπιστεί έστω μία πολύπλοκη και ταυτοχρόνως σωστή συντακτικά πρόταση, ενώ παράλληλα δεν υπάρχει ούτε ένα τραγούδι που να είναι γραμμένο μονάχα στην Ελληνική γλώσσα. Αντ’ αυτού, εντοπίζονται παρεμβολές αγγλικών λέξεων, κάτι το οποίο δεν δείχνει ότι οι καλλιτέχνες αυτοί γνωρίζουν Αγγλικά, αλλά αντιθέτως φανερώνει την πλήρη άγνοια των σωστών Ελληνικών, της ίδιας τους της γλώσσας. Αυτομάτως, αυτή η χαώδης ανεξαρτησία του στίχου προκύπτει από την έλλειψη μέτρου, ισοσυλλαβίας, ακόμη και νοηματικών κενών. Για να μην αναφέρω το πάμφτωχο, υβριστικό και τρισάθλιο λεξιλόγιο ή τις ζωώδεις εκφράσεις…

δ) Το κυριότερο: δεν μπορεί να θεωρηθεί τέχνη, διότι προβάλλει επικίνδυνα πρότυπα. Οι κύριοι θεματικοί πυρήνες σχετίζονται με αλητεία, παράνομη ζωή, μαύρα λεφτά, εγκληματικότητα και τα σχετικά. Ακόμη και τα ερωτικά τραγούδια της τραπ προσεγγίζουν τον έρωτα με άσχημο, πρόστυχο και ζωώδη τρόπο, αναιρώντας κάποιες φορές τα αθώα και αληθινά συναισθήματα που χαρακτηρίζουν τον έρωτα εδώ και χιλιάδες χρόνια, από την αρχαιότητα ακόμη. Αλίμονο σε όποιον θεωρεί ως πρότυπο κάτι από τα παραπάνω.

Ας περάσουμε τώρα στο δια ταύτα. Θερμόαιμοι, ανεξέλεγκτοι και χωρίς καμμία αίσθηση του χώρου και του χρόνου αλλά και χωρίς ίχνος σεβασμού απέναντι σε όσους είχαν παρευρεθεί στην εκδήλωση, μπροστά στα μάτια μικρών παιδιών που πανικοβλήθηκαν και έβαλαν τα κλάματα και τις φωνές, οι τράπερς Light και Snik, που έχουν χρόνια κόντρα, έβγαλαν τον χειρότερό τους εαυτό. Το βίαιο περιστατικό που διεξήχθη ανάμεσα σε δύο “καλλιτέχνες” της τραπ κρίνεται απαράδεκτο και φανερώνει την κατάντια της σύγχρονης και μοντέρνας τάχα “μουσικής” στη χώρα μας και γενικότερα της καλλιτεχνικής παιδείας εκ μέρους των ίδιων των εκπροσώπων της. Οι οποίοι εκπρόσωποι δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να προβάλλουν ως δελεαστική τη μύηση της νέας γενιάς ακόμη και μικρών παιδιών στην επιβολή, στη βίαιη συμπεριφορά και στην αντιδραστικότητα. 

Βέβαια, κάπου εδώ παρεμβάλλεται το αντεπιχείρημα: “Τι να κάνουμε bro αυτή είναι η νέα πραγματικότητα της κοινωνίας”. (άλλο κι αυτό: έχει ψοφήσει η λ. αδελφός). Και εγώ απαντώ ξανά: εφόσον αυτό το τμήμα της κοινωνίας θέλεις να εκπροσωπήσεις ως τράπερ, γιατί δεν αλλάζεις τον στίχο; Γιατί δεν προσπαθείς μέσα από τα τραγούδια σου να προβάλλεις υγιή πρότυπα και μία κοινωνία χωρίς παραβατικότητα στον κόσμο; Γιατί δεν εμπνέεις τον κόσμο με ηθικά διδάγματα και σωστούς τρόπους συμπεριφοράς; Την στιγμή που εσύ διαδίδεις τέτοιου είδους πρότυπα ως φυσιολογικά και ως “πραγματικότητα” – ανεξαρτήτως της πρόθεσής σου – σε ένα μικρό παιδί, εκείνο θα τα θεωρήσει ως κάτι ωραίο και θα μυηθεί σε αυτά. Από τη στιγμή που ένας καλλιτέχνης έχει βιώσει συγκεκριμένες καταστάσεις στη ζωή του είτε καλές είτε κακές και προσπαθεί μέσα από την ενασχόλησή του με την τέχνη να τις μεταδώσει – αυτός άλλωστε είναι και ο σκοπός ενός καλλιτέχνη – γιατί να προσπαθεί να περάσει τα μηνύματα του με αυτόν τον επιβλητικό τρόπο και για φαινόμενα που προσβάλλουν την ελευθερία του ανθρώπου; 

Και συνεχίζω. Είναι κατάντια της σημερινής, υποτίθεται σύγχρονης, κοινωνίας να υποστηρίζει τέτοιου είδους προσωπικότητες, οι οποίες αναδεικνύουν και θεοποιούν απαγορευτικά – θα έπρεπε – πρότυπα. Είναι απαράδεκτο και συνάμα επικίνδυνο να προωθούμε τέτοιες συμπεριφορές, την ίδια στιγμή που προασπιζόμαστε με μανία αλλά δικαιώματα περί σεβασμού και ανθρωπιάς προς τον συνάνθρωπο. 

Ε λοιπόν, συνειδητοποιείστε αυτό: όλοι οι καλλιτέχνες φέρουν δημόσια ευθύνη μέσα από το έργο που εξάγουν. Δεν έχει να κάνει μόνο με την προσωπική επιλογή του δέκτη και τα δικά του ακούσματα. Ούτε φταίνε μονάχα οι γονείς, αν δεν ελέγχουν τα παιδιά τους. Τι θα πει “αν δεν σας αρέσω εγώ, ακούστε κάτι άλλο”; Πόσο εγωιστική μπορεί να ακούγεται αυτή η άποψη; Αν πραγματικά ίσχυε αυτό, τότε δεν θα μιλούσαμε ούτε για ελεύθερη σκέψη αλλά ούτε και για ελεύθερη καλλιτεχνική έκφραση.

Δεν είναι άσχημο να έχει κάποιος απήχηση, αρκεί να το αξίζει. Δεν είναι κακό να φτάνει κάποιος στην κορυφή, αρκεί να έχει προσπαθήσει με το ταλέντο του και με την αξία του. Το γεγονός ότι κάποιοι άνθρωποι (τράπερς) βγάζουν αδιανόητα χρηματικά ποσά, τα οποία έχουν αποκτήσει με τον πιο εύκολο τρόπο – διότι η τραπ δεν είναι καθαρά μουσικό είδος και πλέον οποιασδήποτε μπορεί να θεωρηθεί καλλιτεχνικός εκπρόσωπός του, ενώ η πραγματική μουσική απαιτεί φωνητική ικανότητα -, είναι όχι μόνο απαράδεκτο αλλά και ντροπιαστικό για την ίδια την μουσική τέχνη και φθηνό αρχικώς για τον ίδιο τον άνθρωπο. Ακόμη πιο αδιανόητη για μία σύγχρονη εποχή είναι η αντίληψη ότι, ενώ έχεις την ευκαιρία και την τιμή να ονομάζεσαι καλλιτέχνης, εσύ ο ίδιος συνειδητά επιλέγεις να προσφύγεις σε βίαιες συμπεριφορές.

Και ο λόγος; Αυτός είναι ο σκοπός της κοινωνικής προσφοράς σου; Να πλακώνεις στο ξύλο άλλους και να διακόπτεις μία ολόκληρη πανελλήνια εκδήλωση; Και αυτό επειδή “έτσι γουστάρεις”; Ε μάθε τότε ότι δεν μπορείς να κάνεις ό,τι γουστάρεις σε αυτή την κοινωνία, διότι η δική σου ελευθερία σταματά εκεί που ξεκινάει η δική μου. Και αν δεν είσαι σε θέση να αντιληφθείς αυτή την βαρύνουσας και καθοριστικής σημασίας κοινωνική αρχή, τότε σε καμμία μα καμμία περίπτωση δεν υφίστασαι καλλιτεχνικά.

Εν ολίγοις, αυτού του είδους η νέα διασκέδαση και ψυχαγωγία (δεν θα πω τέχνη) της νέας γενιάς ονόματι “τραπ” δεν έχει θεμελιωθεί σωστά. Δεν έχουμε αναλογιστεί τις συνέπειες που ασυνείδητα υιοθετούνται από τους δέκτες της. Παρακαλώ θερμά όποιον έχει διαβάσει ολόκληρο το κείμενό μου, να αναλογιστεί ξανά και σοβαρά το πού βαδίζουμε, με ποιες αξίες και για ποιο σκοπό.

Παπαδόπουλος Ιωάννης, φοιτητής του τμήματος φιλολογίας Α.Π.Θ.