Στὸ πλαίσιο τῶν ἐκδηλώσεων τῆς τρίτης ἡμέρας τῶν Δ’ Καραβαγγελείων πραγματοποιήθηκε ἡ Δ’ Συνεδρία μὲ θέμα: «Ἀνάπτυξη καί ποιότητα ζωῆς: «Μαζί σου»: Μαζί μέ τούς καρκινοπαθεῖς καί τίς εὐπαθεῖς ὁμάδες».
Ἡ συνεδρία ἔλαβε χώρα στὴν αἴθουσα τοῦ Ξενοδοχείου Ἕσπερος στὴν Καστοριὰ, μὲ συντονίστρια καὶ πρόεδρο τὴν Ἀντιεισαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Ἑλένη Κοντακτσή – Εὐθυμίου.
Ἡ ἐκδήλωση ἄνοιξε μὲ τραγούδια ἀπὸ τὴν Παιδικὴ Χορωδία τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Καστορίας, ὑπὸ τὴν διεύθυνση τῆς μαέστρου κ. Ναταλίας Σέροβα.
Στὴν συνέχεια, ὁ Πρόεδρος τοῦ Συλλόγου Καρκινοπαθῶν «Μαζί Σου» κ. Γρηγόριος Στεφάνου πραγματοποίησε εἰσαγωγικὴ ὁμιλία, ἀναδεικνύοντας τὴν ὁλιστικὴ προσέγγιση τῆς ἀσθενείας, ὅπου ἡ ἐπιστημονικὴ θεραπεία συμπορεύεται μὲ τὴν πνευματικὴ στήριξη τῆς Ἐκκλησίας.
Ἀπὸ τὸ 2010 ὁ Σύλλογος, ὅπως εἶπε ὁ πρόεδρός του, προσφέρει ἐθελοντικὰ οἰκονομικὴ καὶ ψυχολογικὴ ἐνίσχυση σὲ καρκινοπαθεῖς καὶ τὶς οἰκογένειές τους στὴν Καστοριὰ, διεκδικώντας παραλλήλως καλύτερες ὑποδομὲς ὑγείας καὶ τὴν ἐξάλειψη τοῦ κοινωνικοῦ στίγματος, μὲ βασικὸ μήνυμα ὅτι κανένας ἀσθενὴς δὲν πρέπει νὰ παλεύει μόνος.
Κεντρικὲς Ὁμιλίες Δ’ Συνεδρίας
• Πρῶτος ὁμιλητὴς ἦταν ὁ Ὑφυπουργὸς Ὑγείας κ. Δημήτριος Βαρτζόπουλος, ὁ ὁποῖος τελευταία στιγμή δὲν μπόρεσε νὰ παρευρεθῆ στὴν Καστοριὰ ἀλλὰ συμμετεῖχε ζωντανὰ μέσω τοῦ διαδικτύου.
Ἀρχικὰ στὴν ὁμιλία του ὁ κ. Ὑφυπουργὸς εἶπε ὅτι τὰ Δ’ Καραβαγγέλεια ἀποτελοῦν ἕναν θεσμό ποὺ μετατρέπει τὴν μνήμη σὲ ζωντανὸ δημόσιο λόγο καὶ κοινωνικὴ εὐθύνη. Ἀναφέρθηκε στὴ διαχρονικὴ σημασία τῆς μορφῆς τοῦ Γερμανοῦ Καραβαγγέλη, ἐπισημαίνοντας ὅτι ἡ ποιμαντικὴ εὐθύνη, ἡ κοινωνικὴ συνοχὴ καὶ ἡ ἔμπρακτη φροντίδα τοῦ ἀνθρώπου παραμένουν ἐπίκαιρες καὶ ἀδιαχώριστες ἔννοιες.
Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ὑπογράμμισε ὅτι ἡ Καστοριὰ ἀποτελεῖ παράδειγμα μεταβάσεως πρὸς ἕνα συνεκτικὸ καὶ ἀναπτυσσόμενο δίκτυο κοινοτικῆς φροντίδος ψυχικῆς ὑγείας.
Ὑπογράμμισε τὴ χορήγηση ἀδείας ἱδρύσεως Κέντρου Ἡμέρας Ὁλικῆς Φροντίδος Ψυχικῆς Ὑγείας (ΚΗΟΦ), μὲ τὴ μέριμνα καὶ συμβολὴ τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καστορίας κ. Καλλινίκου, δομὴ ποὺ εἶχε ἀναγγελθεῖ πέρυσι στὰ Γ’ Καραβαγγέλεια.
Τόνισε ἐπίσης τὸν συμπληρωματικὸ ρόλο Ἐκκλησίας καὶ Πολιτείας στὸν τομέα τῆς ψυχικῆς ὑγείας, ἐπισημαίνοντας ὅτι ἡ Ἐκκλησία στέκεται διαρκῶς δίπλα στὸν ἄνθρωπο ποὺ φοβᾶται, πονᾶ καὶ δοκιμάζεται.
Παραλλήλως, ὁ κ. Ὑφυπουργός ἀνακοίνωσε καὶ τὴ δημιουργία μιᾶς ἐπιπλέον δομῆς γιὰ τὴν κάλυψη περισσότερων ἀναγκῶν τῶν ἀσθενῶν καὶ τῶν φροντιστῶν τους.
Στὴν ἀντιφώνησή του, ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Καστορίας κ. Καλλίνικος εὐχαρίστησε θερμὰ τὸν κ. Ὑφυπουργὸ γιὰ τὶς ἀνακοινώσεις, ἐκφράζοντας τὴ χαρὰ του γιὰ τὶς ἐξελίξεις.
Γνωστοποίησε ὅτι τὸ κτίριο «Καλλισθένης» στό ὁποῖο θά στεγαστεῖ τό ΚΗΟΦ εἶναι ἤδη ἕτοιμο νὰ λειτουργήσει καί ἀναμένει τόν κ. Ὑφυπουργό γιά τά ἐγκαίνιά του.
Ἐπίσης, ὁ Σεβασμιώτατος ἀνακοίνωσε ὅτι ἡ ἐπιστημονικῶς ὑπεύθυνη τοῦ νέου ΚΗΟΦ θὰ εἶναι ἡ ἰατρὸς κ. Δέσποινα Κοζατσάνη.
Οἱ παρευρισκόμενοι ἐξέφρασαν τὴν ἱκανοποίησή τους μὲ θερμὸ χειροκρότημα.
• Δεύτερος ὁμιλητὴς ἦταν ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου κ. Ἱερόθεος μὲ θέμα: «Πνευματικὲς ἀναζητήσεις τῶν ἀσθενῶν μὲ καρκίνο».
Ὁ Σεβασμιώτατος ἀνέπτυξε τό θέμα «Πνευματικές ἀναζητήσεις τῶν ἀσθενῶν μέ καρκίνο». Στὴν ἀρχὴ ἀνέλυσε τὴν πρόταση τοῦ τίτλου τῆς ὁμιλίας γιὰ τὸ τί σημαίνει «Πνευματικὲς ἀναζητήσεις», τί «ἀσθένεια» καὶ τί «καρκίνος».
Ἀναφέρθηκε στά κύτταρα πού ὑπάρχουν στόν ὀργανισμό τοῦ ἀνθρώπου, στό πῶς ἀναπτύσσονται καί προσδιόρισε τί εἶναι τά καρκινικά κύτταρα καί τί δημιουργοῦν στόν ἀνθρώπινο ὀργανισμό καί τί εἶναι κακοήθης ὄγκος.
Στήν συνέχεια περιέγραψε μιά μοναδική ἐμπειρία πού τοῦ δόθηκε στήν Ναύπακτο, ὄταν μιά ὁμάδα δέκα πέντε καρκινοπαθῶν γυναικῶν, πού ἔχουν κάνει ἐπεμβάσεις καί χημειοθεραπείες τοῦ ζήτησε γιά ἕνα ὁλόκληρο καλοκαίρι, τὸ 2019 μιά φορά τήν ἑβδομάδα νά συναντῶνται καί νά συζητοῦν θέματα πού τούς ἀπασχολοῦν.
Παρουσίασε μέ συνοπτικό τρόπο τίς δέκα πέντε συναντήσεις πού εἶχαν καί τό θεματολόγιο τῶν συζητήσεων. Ἔτσι γνώρισε τά προβλήματα αὐτῶν τῶν γυναικῶν ὄχι ἀπό μελέτες, ἀλλά μέσα ἀπό ποιμαντική πείρα.
Οἱ συζητήσεις ξεκίνησαν ἀπό βιολογικά θέματα γιά τό πῶς ἐμφανίζεται ὁ καρκίνος στό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου, ἔπειτα προχώρησαν στήν ὑπαρξιακή ψυχολογία, στήν ἀντιμετώπιση τοῦ πόνου καί τήν ἀξία του γιά τήν ζωή μας, καί ἔφθασε καί σέ θεολογικά θέματα, δηλαδή στό πῶς ἡ Ἐκκλησία καί οἱ ἅγιοι ἀντιμετώπισαν παρόμοια θέματα.
Σέ ὅλη τήν διάρκεια τῶν συζητήσεων προσπαθοῦσε νά συνδέση τήν βιολογία μέ τήν ὑπαρξιακή ψυχολογία, τήν θεολογία καί τήν ζωή τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά τήν ἀντιμετώπιση τῶν καρκινοπαθῶν, ἀπό ἰατρούς, ψυχολόγους, θεολόγους καί πνευματικούς πατέρας.
Ὁ Σεβασμιώτατος κατέληξε ὅτι σὲ ὅλες τὶς περιπτώσεις, ἰδιαίτερα στὶς περιπτώσεις τῶν ἀσθενῶν μὲ καρκίνο οἱ κληρικοὶ πρέπει νὰ ἐργάζονται ποιμαντικὰ καὶ εὐαίσθητα μὲ σκοπὸ τὴν ὑπέρβαση τῆς ἡδονῆς, τοῦ πόνου, τῶν ἀσθενειῶν καὶ τοῦ θανάτου, μέσα ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ παράδοση.
Ἦταν μιά πρωτόγνωρη ποιμαντική διακονία πού ἔγινε μέ εὐαισθησία καί ἐνσυναίσθηση.
• Τρίτος ὁμιλητὴς ἦταν ὁ Θεοφιλέστατος Ἐπίσκοπος Τανάγρας κ. Ἀπόστολος (PhD, Post Doc on Autism, Med), Διευθυντὴς τοῦ Γραφείου τῆς Ἀντιπροσωπείας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, μὲ θέμα: «Ψυχικὴ ἀνθεκτικότητα τῶν φροντιστῶν τῶν ἀσθενῶν μὲ καρκίνο».
Στὴν εἰσήγησή του ὁ Θεοφιλέστατος, ἀνέλυσε τὴν ἔννοια τῆς ψυχικῆς ἀνθεκτικότητος ὡς τὴν ἱκανότητα τοῦ ἀνθρώπου νὰ ἀντιμετωπίζει δυσχερεῖς συνθήκες μὲ εὐελιξία καὶ προσαρμοστικότητα.
Εἰδικότερα, τόνισε ὅτι ἡ ἀνθεκτικότητα τῶν φροντιστῶν καρκινοπαθῶν λειτουργεῖ ὡς «προστατευτικὴ ἀσπίδα» ἀπέναντι στὸ ἄγχος, τὴν κατάθλιψι καὶ τὴ συναισθηματικὴ ἐξουθένωση. Παρὰ τὴ σημαντικὴ ἐπιβάρυνση ποὺ βιώνουν, ἡ ἀνθεκτικότης τοὺς ἐπιτρέπει νὰ διατηροῦν τὴν ψυχικὴ τους ὑγεία, νὰ προσαρμόζονται στὶς νέες συνθήκες καὶ, σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις, νὰ βιώνουν ἀκόμη καὶ μετατραυματικὴ ἀνάπτυξη.
Μετά τίς εἰσηγήσεις, ἀκολούθησε συζήτηση, στό τέλος τῆς ὁποίας ὁ Σεβασμιώτατος κ. Καλλίνικος, ἀφοῦ ἀνακοίνωσε τό πρόγραμμα τῶν ὁμιλιῶν τῶν φετινῶν κατανυκτικῶν, κάλεσε τόν Σεβασμιώτατο κ. Ἱερόθεο, ὁ ὁποῖος θά μιλήσει τήν Β´ Κυριακή τῶν Νηστειῶν γιά τόν Ἅγιο Καλλίνικο Ἐδέσσης, νά μεταφέρει πρός προσκύνηση καί ἁγιασμό τό ἐγχειρισμένο ἀπότμημα τῆς τιμίας κάρας τοῦ Ἁγίου Καλλινίκου.
Τὴν τέταρτη Συνεδρία καὶ τρίτη ἡμέρα τῶν ἐκδηλώσεων, ἔκλεισε ἀνακεφαλαιώνοντας ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτη Ναυπάκτου κ. Ἱερόθεος.
* * *
Τὰ Δ’ Καραβαγγέλεια 2026 συνεχίζονται μὲ μιὰ σειρὰ ἐκδηλώσεων, τὸ πρόγραμμα τῶν ὁποίων ἔχει δημοσιευθεῖ στὴν εἰδικὴ ἱστοσελίδα τῶν ἐκδηλώσεων.
