Τις τελευταίες μέρες, με τον θόρυβο που έχει προκληθεί γύρω από το ληξιαρχείο της Αιανής, θυμήθηκα έναν συμμαθητή μου στο φροντιστήριο, την εποχή της ευμάρειας στη Δυτική Μακεδονία. Ήταν από την Αιανή και, αγανακτισμένος με τους Κοζανίτες, θεωρούσε ως μοναδική λύση να μπουν… διόδια μεταξύ Κοζάνης και Αιανής, ώστε το χωριό του -ή αντιστρόφως η Κοζάνη- να γίνει απροσπέλαστο. Με λύπη διαπιστώνω ότι, δεκαετίες μετά, επιβιώνει η ίδια λογική αντιπαράθεσης. Μάλιστα, αυτή τη φορά εκφράζεται ακόμη και από εκλεγμένους εκπροσώπους, που φτάνουν στο σημείο να καλλιεργούν ένα κλίμα σύγκρουσης και να αφήνουν υπαινιγμούς για αποχώρηση της Αιανής από τον Δήμο Κοζάνης (εις βάρος ποιων αλήθεια;).
Αφορμή της έντασης είναι η πιθανή κατάργηση του ληξιαρχείου της Αιανής. Από τη μία πλευρά, η δημοτική αρχή επικαλείται οικονομικούς λόγους, υποστηρίζοντας ότι η λειτουργία της συγκεκριμένης υπηρεσίας δεν δικαιολογείται από το κόστος και στερεί πόρους από άλλες ανάγκες. Από την άλλη, οι κάτοικοι της Αιανής αισθάνονται ότι μια τέτοια εξέλιξη θα επιτείνει την υποβάθμιση της περιοχής και θα πλήξει την αναπτυξιακή της προοπτική. Η αλήθεια, όμως, είναι βαθύτερη. Το πρόβλημα της Αιανής δεν είναι ένα ληξιαρχείο. Είναι η συνολική πορεία μιας περιοχής που, όπως και ολόκληρη η Δυτική Μακεδονία – αλλά και η ίδια η Κοζάνη – αντιμετωπίζει μείωση πληθυσμού, φυγή νέων και συρρίκνωση της τοπικής οικονομίας. Το να αντιμετωπίζουμε το σύμπτωμα δεν σημαίνει ότι λύνουμε το πρόβλημα. Η επίκληση της “ανάπτυξης” μέσω ενός ληξιαρχείου δεν είναι λύση. Είναι υπεκφυγή.
Σε λίγες ημέρες, το Συμβούλιο της Επικρατείας θα αποφασίσει για τη νομιμότητα της διαδικασίας. Όποια κι αν είναι η απόφαση, καλό θα ήταν να αποφύγουμε εύκολους θριαμβολογικούς ή διχαστικούς λόγους. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι νομικό, είναι πολιτικό και κοινωνικό: θέλουμε να επενδύσουμε σε ουσιαστικές λύσεις ή να συνεχίσουμε να συντηρούμε δομές για λόγους εντυπώσεων; Αν πράγματι εξοικονομούνται πόροι, τότε οφείλουμε να μιλήσουμε σοβαρά:
Θα βελτιώσουμε τη σύνδεση της Αιανής με την Κοζάνη;
Θα στηρίξουμε τις τοπικές επιχειρήσεις που παλεύουν να επιβιώσουν;
Θα αναδείξουμε τον πολιτιστικό πλούτο της περιοχής, όπως οι Λαζαρίνες και το αρχαιολογικό της απόθεμα;
Ή θα συνεχίσουμε να επενδύουμε στην ένταση;
Οι κάτοικοι της Αιανής δεν έχουν ανάγκη από συνθήματα και ψευδαισθήσεις. Έχουν ανάγκη από σχέδιο, συνεργασία και ειλικρίνεια. Η αντιπαράθεση με την Κοζάνη δεν είναι λύση, είναι αδιέξοδο. Αντί να υψώνουμε σύνορα εκεί που δεν υπάρχουν, ας κοιτάξουμε πώς θα δημιουργήσουμε όλοι μαζί ευκαιρίες εκεί που πραγματικά λείπουν. Ένα ληξιαρχείο μπορεί να κρατήσει μια υπηρεσία ανοιχτή. Δεν μπορεί, όμως, να κρατήσει έναν τόπο ζωντανό. Το καλύτερο μέλλον βρίσκεται στην κοινή προσπάθεια για το καλό όλων.
Χαρίσιος Δ. Τσιαΐρης
