Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα «Just Streets»: H Διευθύντρια του 8ου Δημοτικού Σχολείου Κοζάνης Αικατερίνη Παπακώστα μιλάει για το πώς η διαδρομή προς το σχολείο διαμορφώνει τη μάθηση, τη συγκέντρωση και την αυτονομία και γιατί αυτό είναι καλό για όλους.
Ερ. Ποιες διαφορές παρατηρείτε μεταξύ των μαθητών που πηγαίνουν στο σχολείο με τα πόδια ή με ποδήλατο και εκείνων που φτάνουν με αυτοκίνητο;
Απ. Η διαφορά είναι ορατή από τα πρώτα κιόλας λεπτά της σχολικής ημέρας. Τα παιδιά που έρχονται με τα πόδια ή με το ποδήλατο φτάνουν στο σχολείο με αυξημένη ενέργεια, είναι πιο «ενεργά» και παρουσιάζουν σαφώς μεγαλύτερη συγκέντρωση και ετοιμότητα κατά την πρώτη διδακτική ώρα. Η ήπια σωματική άσκηση λειτουργεί ως ένας φυσικός τρόπος ενεργοποίησης του εγκεφάλου τους. Αντίθετα, οι μαθητές που αποβιβάζονται από ένα αυτοκίνητο συχνά κουβαλούν τη νευρικότητα ή το άγχος της πρωινής κίνησης των γονέων τους, ενώ αρκετές φορές παρουσιάζουν μια αρχική νωθρότητα, καθώς μεταφέρθηκαν παθητικά από το κρεβάτι τους απευθείας στο θρανίο.
Ερ. Τι μαθαίνουν τα παιδιά στο δρόμο για το σχολείο, εκτός της τάξης;
Απ. Ο δρόμος προς το σχολείο είναι ένα ζωντανό “άτυπο” εργαστήριο μάθησης. Πρώτα απ’ όλα, τα παιδιά διδάσκονται κυκλοφοριακή αγωγή στην πράξη: Πώς να ελέγχουν τον δρόμο, να χρησιμοποιούν τις διαβάσεις και να αναγνωρίζουν τους κινδύνους, αναπτύσσοντας την αίσθηση της αυτοσυντήρησης. Επιπλέον, κερδίζουν σε κοινωνικοποίηση και αυτονομία. Όταν περπατούν με συμμαθητές τους, συζητούν, μοιράζονται τα νέα τους, επιλύουν μικρές καθημερινές διαφωνίες και αποκτούν αυτοπεποίθηση. Τέλος, έρχονται σε άμεση επαφή με το περιβάλλον της γειτονιάς τους παρατηρούν τις αλλαγές των εποχών, τον καιρό και τη δομή της πόλης τους, κάτι που κανένα μάθημα μέσα στους τέσσερις τοίχους δεν μπορεί να αντικαταστήσει.
Ερ. Πώς μπορούν τα σχολεία να βοηθήσουν γονείς και παιδιά να επιλέξουν ενεργούς τρόπους μετακίνησης προς το σχολείο και την εργασία;
Απ. Τα σχολεία μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες αλλαγής νοοτροπίας με τρεις βασικούς τρόπους: Ενημέρωση και Ευαισθητοποίηση: Διοργανώνοντας στοχευμένες δράσεις, όπως “Ημέρες Χωρίς Αυτοκίνητο”, βιωματικά εργαστήρια για τα οφέλη της ενεργού μετακίνησης την υγεία και το περιβάλλον, αλλά και σεμινάρια ασφαλούς ποδηλασίας. Δημιουργία Δικτύων Υποστήριξης: Μπορούμε να ενθαρρύνουμε και να οργανώσουμε το λεγόμενο “Σχολικό Λεωφορείο με τα Πόδια”, όπου ομάδες μαθητών συνοδεύονται πεζοί προς το σχολείο από εθελοντές γονείς κατά μήκος μιας προκαθορισμένης και ασφαλούς διαδρομής.
Ερ. Ποια είναι η πιο εμπνευσμένη αντίδραση που έχετε ακούσει από μαθητή;
Απ. Θυμάμαι χαρακτηριστικά έναν μαθητή της Ε’ τάξης, ο οποίος, σε μια συζήτηση που είχαμε για τις μετακινήσεις, μου είπε: “Κυρία, όταν με φέρνει ο μπαμπάς με το αυτοκίνητο, νιώθω σαν να είμαι πακέτο που το μεταφέρουν. Όταν όμως έρχομαι με το ποδήλατό μου, νιώθω ότι είμαι ο καπετάνιος του εαυτού μου!”. Αυτή η φράση αποτυπώνει με τον πιο αγνό τρόπο την ανάγκη των παιδιών για ελευθερία, αυτονομία και έλεγχο του δικού τους χώρου και χρόνου.
Ερ. Τι εύχεστε για το μέλλον των σχολικών διαδρομών στην Κοζάνη;
Απ. Η ευχή μου είναι να δούμε την Κοζάνη να μεταμορφώνεται σε μια πόλη που σχεδιάζεται με γνώμονα τα παιδιά και τους πεζούς, και όχι τα αυτοκίνητα. Εύχομαι στο άμεσο μέλλον να δημιουργηθούν ασφαλείς, πράσινες “σχολικές ζώνες” γύρω από όλα τα σχολεία της πόλης μας. Ονειρεύομαι διευρυμένα και ελεύθερα πεζοδρόμια, ένα ολοκληρωμένο δίκτυο ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομήσεις γύρω από τα σχολεία τις ώρες αιχμής. Στόχος μας πρέπει να είναι να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου κανένας γονιός στην Κοζάνη δεν θα φοβάται να αφήσει το παιδί του να πάει μόνο του, περπατώντας ή κάνοντας ποδήλατο, στο σχολείο του.
